Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’ndan (Taslak):                                                                             Ana Sayfa

BANKALARDA BAĞIMSIZ DENETİM GERÇEKLEŞTİRECEK

        KURULUŞLARIN YETKİLENDİRİLMESİ VE FAALİYETLERİ

HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

            Amaç

            MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, bankalarda bağımsız denetim yapacak bağımsız denetim kuruluşlarının yetkilendirilmesine, faaliyetlerine ve yetkilerinin geçici veya sürekli olarak kaldırılmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bağımsız denetim yetkisi almış kuruluşlar ile bankalarda yapılacak bağımsız denetim faaliyetleri bu Yönetmelik hükümlerine tabidir.

            (2) Bankaların hesap ve kayıt düzenleri bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde bağımsız denetime tabi tutulur.

            (3) Konsolide finansal tablo hazırlama yükümlülüğü bulunan ana ortaklık niteliğindeki bankaların konsolidasyon kapsamında bulunan ortaklıklarının hesap ve kayıt düzeni de, ana ortaklık niteliğindeki bankaca hazırlanan konsolide finansal tabloların denetlenmesi ve görüş oluşturulması amacı ile sınırlı olmak üzere bu Yönetmelik hükümleri kapsamında denetlenir.

(4) Bu Yönetmelikte açıklık olmayan hallerde sırasıyla; 13/6/1989 tarihli ve 20194 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ve bu Kanun uyarınca ilgili meslek kuruluşunca belirlenen ilkeler ve standartlar, uluslararası denetim standartlarında ve Avrupa Birliği düzenlemelerinde benimsenen esaslar uygulanır.

            Dayanak

            MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 01/11/2005 tarihli ve 25983 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 15 inci, 33 üncü ve 36 ncı maddeleri ile 39 uncu maddesinin ikinci fıkrası ve 93 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına dayanılarak düzenlenmiştir.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bağımsız denetçi: Yetkili kuruluş adına bağımsız denetim görevini icra eden sorumlu ortak başdenetçi, başdenetçi, kıdemli denetçi, denetçi, denetçi yardımcısı ve stajyer denetçi yardımcısını,

b) Banka: 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan mevduat bankaları ve katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarını,

c) Bağımsız denetim ekibi: Yetkili kuruluş adına aynı bankada bağımsız denetim görevini icra eden sorumlu ortak başdenetçi ile sorumluluğu altında görev yapan  bağımsız denetçileri,

ç) Diğer bağımsız denetçi: Bankayı denetleyen bağımsız denetçiler dışında bankanın bağlı ortaklık, iştirak ve/veya birlikte kontrol edilen ortaklıklarının bağımsız denetimiyle görevlendirilmiş bağımsız denetçiyi,

d) Finansal tablolar: Kanunun 37 ve 38 inci maddeleri uyarınca Kurum tarafından yürürlüğe konulan muhasebeye ilişkin düzenlemeler kapsamında belirlenen bilânço, kâr-zarar tablosu, nakit akım tablosu, özkaynak değişim tablosu ve kâr dağıtım tablosu ile bunların ek, açıklama ve dipnotlarını,

e) Hesap dönemi: Bir takvim yılını,

f) Kanun: 5411 sayılı Bankacılık Kanununu,

g) Kurul: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,

ğ) Kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,

h) Nitelikli pay: Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan nitelikli payı,

ı) Önemlilik: Bağımsız denetimin kapsamı, türü, zamanlaması belirlenirken ve her bir hesap bakiyesi, defteri kebir kayıtları ve dipnotlar ile ilgili yanlışlıkların finansal tablolar üzerindeki etkisi değerlendirilirken dikkate alınmak üzere; bir bilginin, finansal tablolara dahil edilmemesi veya finansal tablolarda yanlış ifade edilmesinin, kullanıcıların finansal tablolardaki bilgilerden yararlanarak aldıkları ekonomik kararları etkileme düzeyinin yüksek olmasını,

i) Uzman: Muhasebe ve bağımsız denetim dışındaki bir alanda bilgi, beceri, tecrübe ve ehliyete sahip kişi veya kuruluşu,

j) Yanlış beyan: Hata ya da suistimal nedeniyle finansal tablolarda verilen bilgilerin önemlilik arz edecek ölçüde yanlış olmasını,

k) Yetkili kuruluş: Kurulca bankalarda bağımsız denetim yapmakla yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşunu,

l) Yönetim: Bankanın yönetim kurulu başkanı ve üyeleri, denetim komitesi üyeleri, genel müdürü ile finansal raporlamadan sorumlu genel müdür yardımcısı ve ilgili birim müdürleri veya bu unvanlara eşdeğer kişileri ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Bağımsız Denetime İlişkin Genel Esaslar

Bağımsız denetim ve amacı

MADDE 5- (1) Bağımsız denetim, bankaların hesap ve kayıt düzeni ile finansal tablolarının doğruluğunun, güvenilirliğinin, bankacılık düzenlemelerine uygunluk derecesinin araştırılması ve sonuçlarının ilgili taraflara bildirilmesi amacıyla kanıt toplanması ve bu kanıtların değerlendirilmesi sonucunda görüş oluşturulması ve rapora bağlanması aşamalarından oluşan süreçtir. Bankaların düzenledikleri konsolide ve konsolide olmayan finansal tablolar bağımsız denetime tabi tutulur.

(2) Bağımsız denetim, bankalar ile konsolidasyon kapsamında bulunan ortaklıklarının defter, kayıt ve belgeleri üzerinden ve gerektiğinde işlem yapılan üçüncü kişilerle hesap mutabakatı da sağlanarak yürütülür. Bankaların hesap ve kayıt düzeniyle ilgili birimlerinin, muhasebe, iç kontrol, risk yönetimi ve iç denetim sistemlerinin etkinliği de bu kapsamda değerlendirilir.

(3) Bağımsız denetim uygulaması bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde aşağıda belirtilen şekillerde yapılır.

a) Yıllık denetim; tam kapsamlı olarak ve gerekli tüm denetim teknikleri kullanılarak hesap dönemi sonları itibarıyla bağımsız denetim yapılmasıdır.

b) Ara denetim; sınırlı denetim ilke ve kurallarına uygun şekilde yıllık denetimi gerçekleştiren yetkili kuruluş tarafından yıllık denetim planına uygun bir şekilde ara dönemler itbarıyla bağımsız denetim yapılmasıdır.  

c) Özel amaçlı denetim; vergi mevzuatı hariç olmak üzere, Kurumca belirlenecek özellik arzeden konularda bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağımsız denetim yapılmasıdır.  

Bağımsız denetim faaliyetinin yürütülmesi

MADDE 6- (1) Bağımsız denetim faaliyetleri, sorumlu ortak başdenetçi başkanlığında, yetkili kuruluşta istihdam edilen 3568 sayılı Kanuna göre meslek mensubu ve/veya meslek mensubunun nezaretindeki stajyer denetçi yardımcısı unvanına sahip olanlar tarafından yürütülür.

Bağımsız denetçilerin yetkileri

MADDE 7- (1) Bağımsız denetçiler;

a) Denetlenen bankanın denetim konularıyla ilgili tüm defter, kayıt ve belgelerini gizli dahi olsa incelemek,

b) Denetim işlemini ilgilendiren tüm bilgileri banka yönetiminden, iç denetçilerden ve diğer ilgililerden istemek,

c) Denetlenen banka tarafından talep edildiği takdirde, yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarına katılarak, denetim faaliyetini ve sonuçlarını ilgilendiren konularda açıklamalarda bulunmak

hususlarında yetkilidir.

Makul güvence

MADDE 8- (1) Makul güvence, finansal tabloların bir bütün olarak nitelik ve nicelik bakımından önemlilik arzeden ölçüde yanlış beyan içermediğine dair bir sonuca ulaşılması için yeterli denetim kanıtı toplanmasıdır. Bu esas bağımsız denetimin her aşamasında dikkate alınır.   

Denetim riski

MADDE 9- (1) Denetim riski, bağımsız denetçinin aşağıdaki risklere bağlı olarak doğru görüş vermemesi olasılığıdır:

a) Yapısal risk: Bankanın iç kontrol sisteminin olmaması veya çalışmaması halinde, beyan edilen hususların önemli ölçüde yanlış olması riski.

b) Kontrol riski: Bankanın muhasebe ve iç kontrol sistemiyle ilgili olarak oluşturduğu politika ve uygulamaların, önemli ölçüde yanlış beyanları önleyememesi, ortaya çıkaramaması ve bunların zamanında düzeltilememesi riski.

c) Tespit riski: Bankanın finansal tablolarında önemlilik arzeden ölçüdeki yanlış beyanı bağımsız denetçinin ortaya çıkaramama riski.

Hata ve suistimal

MADDE 10- (1) Hata, finansal tablolardaki, bir tutarın veya açıklamanın yanlış olması da dahil olmak üzere, değerleme, muhasebeleştirme, sınıflandırma, dipnot ve açıklama ya da sunum ile ilgili belirlenen kuralların sehven ya da yorum farklılığı nedeniyle doğru olmayan bir şekilde uygulanması, muhasebe verilerinde ve kayıtlarında kasıtlı olmayan yanlışlıklar yapılması veya bunlara benzer uygulamalarda bulunulmasıdır.

(2) Suistimal, banka yönetiminin, personelinin ya da üçüncü kişilerin birlikte ya da tek başlarına kendilerine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla belge veya kayıtları kasten gerçek mahiyetlerine uygun olmayan şekilde düzenlemesi, içeriğini değiştirmesi veya tahrif etmesi, varlıklarını,  yükümlülüklerini veya özkaynaklarını yanlış tasnif etmesi, kayıtlarda ve belgelerde yer alan işlemlerin sonuçlarını hesaplara yansıtmaması ve muhasebe politikalarını belirli bir amaca yönelik olarak kasten yanlış uygulaması veya bunlara benzer uygulamalarda bulunmasıdır.

Mesleki ilkeler

MADDE 11- (1) Yetkili kuruluşlar, ortakları, yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile bağımsız denetçiler, 3568 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca ilgili meslek kuruluşunca belirlenen ilkeler ile uluslararası denetim standartlarında benimsenen meslek ilkelerine uymakla yükümlüdürler. Bu yükümlülük, asgari olarak, yetkili kuruluşların ve bağımsız denetçilerin görevlerini icra ederken gösterecekleri mesleki özen ve titizlik ile birlikte bağımsızlıklarına, doğruluk ve tarafsızlıklarına, gizliliğe, mesleki şüpheciliğe, mesleki itibarın zedelenmemesine ve mesleki yeterliliğin kazanılmasına ve korunmasına dair tüm sorumlulukları kapsar.

Bağımsızlık ilkesi ve bağımsızlığı ortadan kaldıran haller

MADDE 12- (1) Bağımsızlık, yetkili kuruluşların ve bağımsız denetçilerin mesleki faaliyetlerini doğruluk, tarafsızlık ve mesleki şüphecilik ilkeleri çerçevesinde yürütmelerini sağlayacak davranışlar ve anlayışlar bütünüdür.

            (2) Bağımsız denetçiler, çalışmaları sırasında ortaya çıkabilecek menfaat ilişkisinden uzak kalmak, dürüstlük ve tarafsızlıklarını etkileyebilecek hiçbir müdahaleye imkan vermemek, bağımsız denetim sonucunda ulaştıkları görüşlerini, kendilerinin ya da başkalarının doğrudan veya dolaylı menfaatlerini düşünmeksizin raporlarında açıklamak zorundadır.

            (3) Yetkili kuruluşlar, ortakları, yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile bağımsız denetçilerin, ve bu kuruluşların hukuki bağlantısı bulunan yurtdışındaki bağımsız denetim şirketleri, denetlenen banka ile veya bankanın doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol ettiği ortaklıklar ile ortaklık ya da kredi ilişkisine veya bağımsız denetimin etkin bir şekilde yapılmasını engelleyecek herhangi bir menfaat  ilişkisine giremezler.

(4) Bağımsız denetçi, bankanın ve bankanın doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol ettiği ortaklıkların yönetimi ile ilgili karar alma sürecine katılamaz, bunlar ile bağımsızlık ilkesini zedeleyecek mali, ticari veya herhangi bir ilişki içinde ise bağımsız denetim faaliyetinde görev alamaz.

(5) Yetkili kuruluşlar, ortakları, yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile bağımsız denetçiler denetledikleri bankaya veya bankanın doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol ettiği ortaklıklara aşağıdaki hizmetleri veremez:

a)      Finansal bilgi sistemi tasarımı yapılması ve uygulaması,

b) Bilirkişi raporu hazırlanması veya değerleme hizmetleri verilmesi,

c) Aktüeryal hizmetler verilmesi,

ç) Yönetim veya insan kaynaklarıyla ilgili hizmet verilmesi,

d)Danışmanlık hizmeti verilmesi,

e) Denetimle ilgisi olmayan hukuk veya uzmanlık hizmetleri verilmesi.

(6) Geçmiş dönemlere ilişkin denetim ücretinin, geçerli bir nedene dayanmaksızın, banka tarafından ödenmemiş olması veya denetim ücretinin, denetim sonuçları ile ilgili şartlara bağlanmış olması durumunda bağımız denetim faaliyetinde bulunulamaz.

(8) Yetkili kuruluşun ortakları ile yönetim kurulu başkanı ve üyeleri veya iştirak ettiği ortaklıkları, yetkili kuruluş adına denetim yapan bağımsız denetçilerin yürüteceği denetim çalışmalarının bağımsızlığını ve tarafsızlığını zedeleyecek müdahalelerde bulunamaz.

(9) Bağımsız denetçi, bağımsızlığını tehlikeye düşürecek hususları ve bunları önleyici tedbirleri çalışma kağıtlarına aktarmak ve ilgili sorumlu ortak başdenetçiyi ve bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca seçilen kalite güvence sisteminden sorumlu yönetim kurulu üyelerini bilgilendirmekle yükümlüdür.

(10) Yetkili kuruluş, bankanın denetim komitesi ile bağımsızlığı zedeleyecek hususları, bunlara karşı alınacak tedbirleri ve sağlanan ilave hizmetleri müzakere eder ve sonuçlarını yazılı olarak yılda en az bir defa yazılı olarak banka yönetim kuruluna sunulmak üzere bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca seçilen banka denetim komitesi üyesine verir.

            (11) Yetkili kuruluşların ortakları, yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile bağımsız denetçiler, görevlerini en son yerine getirdikleri tarihten itibaren asgari iki yıl geçmeden denetledikleri banka veya bankanın doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol ettiği ortaklıkların yönetiminde görev alamazlar.

            (12) Yetkili kuruluş adına bağımsız denetim çalışmalarını yürüten bağımsız denetçiler, aynı bankanın bağımsız denetim çalışmalarında birbirini izleyen azami 4 hesap dönemi için görev alabilirler. Banka, bir yetkili kuruluş ile birbirini izleyen azami 7 hesap dönemi için denetim sözleşmesi yapabilir. Bu sürenin sonunda farklı ortaklık ve bağımsız denetçi kadrosuna sahip olsa bile  yurtiçi veya yurtdışındaki aynı bağımsız denetim şirketi ile hukuki bağlantısı bulunan bir başka yetkili kuruluş ile  imzalanan bağımsız denetim sözleşmesi aynı yetkili kuruluş ile yapılmış kabul edilir.

            (13) Yetkili kuruluşların ortakları, yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile bağımsız denetçiler, üçüncü derece dahil kan ve ikinci derece dahil sıhri hısımları ile eşlerinin, ortağı, yönetim kurulu başkanı, üyesi, genel müdürü, genel müdür yardımcısı ile genel müdürlük merkez teşkilatında yer alan bölüm, kısım, grup, yönetmenlik ve benzeri isimler altında faaliyet gösteren birimlerin müdürü bulundukları bankalarda denetim faaliyetinde bulunamazlar.

(14) Yetkili kuruluşun veya ortaklarının, yönetim kurulu başkanı ve üyelerinin ve bağımsız denetçilerinin veya bunların eş ve çocuklarının

a) Bankadan veya bankanın dahil olduğu risk grubundan, doğrudan veya dolaylı olarak menfaat sağladıklarının ya da menfaat sağlamalarına yol açacak bir teklif veya vaadde bulunulmasına karşın bu durumun yetkili kuruluşun yönetim kuruluna ve Kuruma yazılı olarak bildirilmediğinin ortaya çıkması,

b) Banka veya ortaklarıyla veya bankanın yönetim, denetim veya sermaye bakımından doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunduğu veya kontrolü altında bulundurduğu gerçek veya tüzel kişilerle ortaklık ya da kredi veya herhangi bir menfaat ilişkisine girmiş olduklarının belirlenmesi,

c) Bankada veya bankanın doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol ettiği ortaklıklarda kurucu ortak olmaları, yönetim kurulu başkanı veya üyesi, genel müdür veya yardımcısı olarak veya karar alma ve uygulama yetki ve sorumluluğu taşıyan başka sıfatlarla görev almaları,

ç) Banka veya bankanın doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol ettiği ortaklıklar ile piyasa koşullarına göre imtiyazlı bir şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ve kredi ya da borç-alacak ilişkisi içinde olduklarının tespit edilmesi.

halinde bağımsızlıklarının ortadan kalktığı kabul edilir.  

Kalite güvencesi sistemi 

MADDE 13- (1) Yetkili kuruluş, bağımsız denetçilerinin mesleki ilkelere, ilgili düzenlemelere, kendisi tarafından belirlenen kalite güvencesi ilke ve uygulamalarına uygunluğunu ve hazırlanan bağımsız denetim raporlarının gerçek durumu yansıtmasını teyit edecek bir kalite güvencesi sistemi kurmakla yükümlüdür.

(2) Yetkili kuruluş yönetim kurulu kendi üyeleri arasından seçeceği iki üyeyi, kalite güvencesi sisteminin sağlıklı biçimde işlemesini ve bu sistemin etkinliğinin sürekli olarak izlenmesini sağlamak üzere görevlendirir. Kalite güvencesine ilişkin standartların yazılı hale getirilmesi, bağımsız denetçilerin söz konusu standartlara erişiminin sağlanması, kalite güvencesine ilişkin ulusal ve uluslararası gelişmelerin takip edilmesi, olabilecek değişiklikler doğrultusunda standartların güncellenmesi ve bağımsız denetçilere duyurulması, denetim sırasında mesleki ilkelere ya da yasal düzenlemelere uygunluğu zedeleyebilecek olağan ve olağanüstü durumlar için önlemler oluşturulması da bu üyelerin sorumluluğundadır.

(3) Kalite güvencesi sisteminin oluşturulmasından ve işleyişinden sorumlu yönetim kurulu üyelerince, kalite güvence sisteminin gözden geçirilmesini sağlamak üzere, bağımsız denetim ve finansal raporlama alanlarında kalite güvencesi konusunda eğitime ve banka denetiminde en az 6 yıllık mesleki deneyime sahip bulunan üç kişilik bir komite oluşturulur. Yetkili kuruluşta istihdam edilen bağımsız denetçiler arasından seçilen komite üyeleri seçilmelerinden sonra bu Yönetmelik kapsamındaki bağımsız denetim sürecinin hiçbir aşamasında görev alamazlar.

(4) Kalite güvencesine ilişkin politikalar  belirlenirken aşağıdaki uygulamalar dikkate alınır:

a) Bağımsız denetim görevindeki tüm personel mesleki sorumluluklarını yerine getirirken bağımsız, dürüst ve tarafsız olmalı, gizlilik ve profesyonel davranış ilkelerine uygun davranmalı, mesleki özen ve titizliği gözetmelidir.

            b) Herhangi bir bağımsız denetim raporuna ilişkin olarak hazırlanmış çalışma kağıtları ile denetimin sonucunu etkileyen bilgileri içeren evrak, en az 5 yıl süre ile saklanmalıdır.

            c) Hazırlanan bağımsız denetim raporları, bağımsız denetimi gerçekleştiren sorumlu ortak başdenetçi ve ona bağlı bağımsız denetim ekibi dışında diğer bir sorumlu ortak başdenetçi ile yetkili kuruluşta istihdam edilen bir baş denetçi tarafından gözden geçirilmeli ve onaylanmalıdır.

            ç) İstihdam edilecek bağımsız denetçiler mesleki sorumluluklarını yerine getirebilecek niteliklere ve yeterli mesleki bilgi ve eğitime sahip olmalı, tüm personel düzenli ve sürekli olarak hizmet içi eğitime tabi tutulmalıdır.

            d) Bağımsız denetim ekibindeki bağımsız denetçiler, görevlendirildikleri denetim sona erdiğinde sorumlu ortak başdenetçi tarafından görev raporu düzenlenmesi suretiyle değerlendirilmelidir.

            e) Meslek ilkelerine ya da yasal düzenlemelere uygunluğu tehlikeye düşürebilecek bir durumun varlığında, bağımsız denetçi durumu yetkili kuruluşa ivedilikle bildirmelidir.

(4) Kalite güvencesi  sisteminin gözden geçirilmesinin kapsamı, bazı denetim dosyalarının seçilerek test edilmesini ve uygun denetim standartları ve bağımsızlık ilkelerine uyumun, harcanan kaynakların nitelik ve niceliğinin, ödenen denetim ücretinin ve yetkili kuruluşun iç denetim sisteminin değerlendirilmesini içerir.

(5) Kalite güvencesi sisteminin gözden geçirilmesi, bu gözden geçirmelerin sonuçlarını içeren bir raporun yetkili kuruluşun internet sayfasında yayımlanması ile sonuçlanır. Yayım tarihinden itibaren 15 gün içinde Kuruma da gönderilmesi zorunlu olan bu raporda yer alacak tavsiyeler, yetkili kuruluş ve bağımsız denetçiler tarafından uygun bir süre içerisinde yerine getirilmeli ve sonucu bir sonraki raporda belirtilmelidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Bağımsız Denetim Kuruluşlarının Yetkilendirilmesine,

Ortaklarına ve Bağımsız Denetçilerine İlişkin Esaslar

Yetkilendirilecek kuruluşlarda aranan şartlar

MADDE 14- (1) Yetkilendirilecek kuruluşların;

a) Anonim şirket şeklinde kurulmuş ve hisse senetlerinin tamamının nama yazılı olması,

b) Ticaret unvanlarında “bağımsız denetim” ibaresinin bulunması,

c) Esas sözleşmelerinin ilgili mevzuata ve 3568 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan mevzuata aykırı hükümler taşımaması,

ç) 3568 sayılı Kanuna göre kurulmuş bulunan ilgili meslek odasına kayıtlı bulunması ve şirket tescil belgesi alınmış olması,

d) Ortaklarının bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinde sayılan nitelikleri haiz gerçek kişiler olması,

e) Denetimi gerçekleştirebilecek ölçüde yönetim yapısına, yeterli sayı ve nitelikte bağımsız denetçiye, gerekli teknik donanıma, belge ve kayıt düzenine sahip olması ve kalite güvence sistemine ilişkin yapının ve yazılı politikaların oluşturulması,

f) Verdikleri hizmetlerden doğabilecek zararları karşılamak amacıyla mesleki sorumluluk sigortası yaptıracaklarını taahhüt etmeleri,

g) Yurtdışında ya da Türkiye’deki  kamu kuruluşlarınca bağımsız denetim yapma yetkilerinin iptal edilmemiş olması,

ğ) Esas sermayesinin asgari yüzde 51’ inin sorumlu ortak başdenetçilere ait olması,

şarttır.

            Yetkilendirilecek kuruluş ortaklarında, yönetim kurulu başkanı ve üyeleri ile bağımsız denetçilerde aranacak şartlar

MADDE 15- (1) Yetkilendirilecek kuruluşların ortaklarının, yönetim kurulu başkanı ve üyeleri ile bağımsız denetçilerinin;

a) 3568 sayılı Kanun hükümleri uyarınca denetim yetkisi almış ilgili meslek odasına kayıtlı serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir unvanını almış ya da 3568 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak yabancı ülkelerde bağımsız denetim yapma yetkisi sağlayan belge sahibi olmaları,

b) Başka bir bağımsız denetim kuruluşunda ortaklığının bulunmaması, yönetim kurulu başkanı veya üyesi olmaması ya da bağımsız denetçi unvanı altında çalışmaması,

c) Kanunun 8 inci maddesinin (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen nitelikleri haiz olmaları,

ç) Gerçek kişilerin Türkiye'de yerleşik olması,

d) Diğer kamu kuruluşlarınca bağımsız denetim yapma yetkisi iptal edilmiş olan bağımsız denetim kuruluşlarında ortak olmaması veya yetki iptaline neden olan denetim faaliyetinde sorumlu ortak başdenetçi, başdenetçi, kıdemli denetçi veya denetçi sıfatıyla sorumluluklarının tespit edilmemiş olması,

            e) Mesleki faaliyetleri dışında ticari bir faaliyetinin bulunmaması,          

f) Çalıştıkları bağımsız denetim kuruluşunda tam zamanlı görev yapması,

g) Yurtdışında bağımsız denetim veya derecelendirme ya da değerleme yapma yetkisi iptal edilmiş bir kuruluşta nitelikli paya  sahip olmaması

şarttır.

(2) Sorumlu ortak başdenetçilerin, 6 yılı, banka denetiminde ya da Kurulca yetkilendirilen kuruluşlarda meslek mensubu olarak görev yaparak geçirmiş olmaları kaydıyla 10 yıllık bağımsız denetim tecrübesine sahip olmaları şarttır.

            Yetki başvurusu sırasında gerekli olan bilgi ve belgeler

            MADDE 16- (1) Bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmek isteyen bağımsız denetim kuruluşları, aşağıdaki bilgi ve belgelerin eklendiği bir yazı ile Kuruma başvururlar:

a) Bağımsız denetim kuruluşunun esas sözleşmesi ve varsa esas sözleşme değişikliklerinin yer aldığı ticaret sicili gazetelerinin aslı,

b) İlgili meslek odasından alınacak şirket tescil belgesinin bir örneği,

c) Bağımsız denetim kuruluşunun merkezinin ve şubelerinin adresleri,

ç) Bağımsız denetim kuruluşunun başvuru tarihindeki bilançosu,

d) Yurtdışında bir bağımsız denetim şirketi ile hukuki bağlantının bulunması durumunda, ilgili yurtdışı şirket ile yapılan sözleşmelerin yurtdışındaki şirket yetkililerince tasdik edilmiş kopyası,

f) Ortakların, yönetim kurulu başkanı ve üyeleri ile bağımsız denetçilerin;

1) Mesleki tecrübelerini ve denetimle ilgili aldıkları eğitimlerini içeren Kuruma verilmek üzere (Ek:1)’de yeralan örneğe uygun olarak düzenlenecek ayrıntılı özgeçmişleri, diploma ve nüfus cüzdanı örnekleri, mesleki ruhsat örneği, ikametgah belgeleri ile imza sirküleri,

2) 3568 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir unvanını aldığını ve ilgili meslek odasına kayıtlı olduğunu gösterir belgeler,

3) Müflis olmadıklarına ilişkin Asliye Ticaret Mahkemelerinden, konkordato ilan etmiş olmadıklarına ilişkin İcra Tetkik Hakimliklerinden, hakkında iflasın ertelenmesi kararı verilmiş olmadıkları ve uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırma başvurusunun tasdik edilmiş olmadığına ilişkin Kuruma verilmek üzere (Ek:2)’de yeralan örneğe uygun olarak düzenlenecek dilekçe ile talep edilecek ilgili mercilerden alınacak belgeler,

4) Kanunun 71 inci maddesi uygulanan bankalarda veya Kanunun yürürlüğe girmesinden önce Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilmiş bankalarda nitelikli paya sahip olmadığına veya kontrolü elinde bulundurmadığına ilişkin (Ek:3)’te yer alan örneğe uygun olarak düzenlenecek dilekçe ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonundan temin edecekleri belgeler,

5) Tasfiyeye tâbi tutulan bankerler ile iradî tasfiye haricinde tasfiyeye tâbi tutulan finansal kuruluşlarda, faaliyet izni kaldırılan kalkınma ve yatırım bankalarında, ortaklarının temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna intikal eden veya bankacılık yapma ve mevduat ve katılım fonu kabul etme izin ve yetkileri kaldırılan kredi kuruluşlarında, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna intikalinden veya bankacılık yapma ve mevduat ve katılım fonu kabul etme izin ve yetkileri kaldırılmadan önce nitelikli paya sahip olunmadığına veya kontrolün elinde bulundurulmadığına ilişkin (Ek:4)’te yer alan örneğe uygun olarak düzenlenecek dilekçe ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonundan temin edecekleri belge,

6) Birden fazla bağımsız denetim kuruluşunda ortaklığının bulunmadığına, yönetim kurulu başkanı veya üyesi olarak görev yapmadıklarına ve diğer kamu kuruluşlarınca bağımsız denetim yapma yetkisi iptal edilmiş olan bağımsız denetim kuruluşlarında ortak, yönetim kurulu başkanı veya üyesi veya yetki iptaline neden olan bağımsız denetim faaliyetinde bağımsız denetçi sıfatı ile yer almadıklarına dair Kuruma verilmek üzere (Ek:5)’de yer alan örneğe uygun olarak düzenlenecek yazılı beyanları,

7) Mesleki faaliyetler dışında çalışmadıkları ve ticari faaliyette bulunmadıklarına dair Kuruma verilmek üzere (Ek:6)’da yer alan örneğe uygun olarak düzenlenecek yazılı beyanları,

      8) Bağımsız denetim kuruluşunda tam zamanlı görev yaptıklarına dair Kuruma verilmek üzere (Ek:7)’de yer alan örneğe uygun olarak düzenlenecek yazılı beyanları,

9) Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü veya Cumhuriyet Savcılıklarından Kuruma verilmek üzere (Ek:8)’de yeralan örneğe uygun olarak düzenlenecek dilekçe ile talep edilecek arşiv kaydını da içeren, son altı ay içinde alınmış adli sicil belgeleri,

10) Yurtdışında denetim yapma yetkisi iptal edilmiş bir kuruluşta nitelikli paya sahip olunmadığına ilişkin Kuruma verilmek üzere (Ek:9)’da yer alan örneğe uygun olarak düzenlenecek yazılı taahhütname,

g) Bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin (1) numaralı fıkrasının (e) bendinde yer alan hususlara uygun kalite güvence sistemi oluşturulduğunu ya da oluşturulacağını teyit eden belgeler ile sorumlu yönetim kurulu üyelerinin adı, soyad ve mesleki tecrübelerine ilişkin bilgiler

eklenir.

(2) Kurum, başvuruların değerlendirilmesi sırasında ek bilgi ve belge isteyebilir. Kurumca eksikliği tespit edilen veya ek olarak istenen bilgi ve belgeler, yetki başvurusunda bulunan bağımsız denetim kuruluşuna yazılı olarak bildirilir. Ek bilgi ve belge istendiğine ilişkin yazının tebliğini takip eden 30 gün içerisinde istenen bilgi ve belgeler Kuruma gönderilir. İstenilen bilgi ve belgelerin bu süre içerisinde gönderilmemesi yetki başvurusundan feragat edildiği şeklinde değerlendirilir.

Meslek mensuplarının unvanları

MADDE 17- (1) Bağımsız denetçilerin alabilecekleri unvanlar kıdem sırasına göre; sorumlu ortak başdenetçi, başdenetçi, kıdemli denetçi, denetçi, denetçi yardımcısı ve stajyer denetçi yardımcısıdır.

Madde 1-                 

(2) Sorumlu ortak başdenetçi, yetkili kuruluşta pay sahibi olup başdenetçi unvanını haiz ve denetim çalışmasını yetkili kuruluş adına kendi kişisel sorumluluğu ile yürüten ve yetkili kuruluş adına bağımsız denetim raporlarını imzalamaya yetkili kişidir.

 (3) Başdenetçi unvanının kazanılması için fiilen en az 10 yıl, kıdemli denetçi unvanının kazanılması için fiilen en az 6 yıl, denetçi unvanının kazanılması için fiilen en az 3 yıl mesleki deneyim şarttır. Denetçi yardımcılığında geçen süre bu hesaplamalarda dikkate alınır. 3568 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen hizmetlerde geçen süre denetçi yardımcılığında geçen süre olarak dikkate alınır. Bilgi, deneyim ve yetenekleri bir üst kıdemin gerektirdiği nitelikte olmayanlar sürelerini doldursalar dahi yetkili kuruluş tarafından bir üst unvana terfi ettirilemez.

(4) Bağımsız denetçiler bu maddede belirtilen unvanların yanında 3568 sayılı Kanuna göre aldıkları ve yetkili kuruluşun temsili ile ilgili olarak sahip oldukları unvanları da kullanabilirler.

Bağımsız denetim yapma yetkisinin verilmesi

            MADDE 18- (1) Ortakları, yönetim kurulu başkanı ve üyeleri ile birlikte bu Yönetmeliğin 14 ve 15 inci maddelerinde sayılan koşulları taşıyan ve 16 ncı maddesinde belirtilen belgelerle yazılı başvuruda bulunan bağımsız denetim kuruluşlarına, Kurulca faaliyet konularını yürütebilecek yeterliliğe sahip olduklarının kanaatine varılması halinde bankalarda bağımsız denetim yapma yetkisi verilir.

            (2) Kurum, bu Yönetmelikte yer alan hükümler göz önünde bulundurularak yapılacak değerlendirmelere ilave olarak denetim yapma yetkisi almak için başvuran bağımsız denetim kuruluşu nezdinde, mesleki yeterlilik ve teknik donanımın yeterliliğinin tespitine yönelik yerinde inceleme yapmaya da yetkilidir.

(3) Kurulca yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşları Kurumun internet sayfasında duyurulur.

Bağımsız denetim yapma yetkisinin iptali

            MADDE 19- (1) Aşağıdaki hallerde yetkili kuruluşun bankalarda bağımsız denetim yapma izni sürekli olarak Kurul tarafından kaldırılır:

a) Bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde belirtilen kuruluş şartlarının kaybedilmesi,

b) Kuruma bildirilenler dışında bağımsız denetçi görevlendirilmesi,

c) Bu Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin (3) numaralı fıkrasına uygun hareket edilmeksizin bağımsız denetim faaliyetinin gerçekleştirilmesi,

ç) Birden fazla olmak üzere Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ve bu Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin (12) numaralı fıkrasında belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yaptırılması zorunlu olan mesleki sorumluluk sigortasının yaptırılamaması,

d) Finansal tabloların güvenilirliğini önemlilik arzeden ölçüde etkileyecek hususların ortaya çıkması halinde, yetkili kuruluşun bu hususta kusurlu olmadığını kanıtlayamaması,

e) Bu maddenin (3) numaralı fıkrasında belirtilen ve geçici yetki iptaline neden olan halin ya da hallerin birden fazla tekrar edilmesi,

f) Kesintisiz olarak 5 hesap dönemi bu Yönetmelik kapsamında bağımsız denetim faaliyetinde bulunulmaması.

           .

(2) Yetki iptalinin sürekli olarak kaldırılmasından önce yetkili kuruluşun savunması alınır. Savunma istendiğine ilişkin yazının tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde savunma verilmemesi halinde savunma hakkından feragat edildiği kabul edilir.

(3) Kurul, yetkili kuruluşun ortaklarının, yönetim kurulu başkan ve üyelerinin ya da bağımsız denetçilerinin bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinde belirlenen şartları kaybetmeleri nedeniyle gerekli değişikliklerin yapılmaması, bağımsız denetçiler tarafından kullanılan unvanların bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinde belirtilen hükümlere uygun olmaması ya da bu Yönetmelikte belirtilen diğer usul ve esaslara uyulmaması nedeniyle Kurumca uyarı konusu yapılan hususların tekrar edilmesi ya da 1 hesap dönemi içinde birden fazla yerine getirilmemesi halinde bu Yönetmelik kapsamındaki yetkisini 6 aydan fazla olmamak üzere geçici olarak kaldırabilir.

(4) Kurul, bu maddenin (1) numaralı fıkrasının (d) bendinde belirtilen hususlarda sorumluluğu tespit edilen ya da bu Yönetmeliğin 27 nci maddesinde belirtilen yükümlülüklere uymayan yetkili kuruluşun ortaklarının, yönetim kurulu başkanı ve üyeleri ile denetçilerinin veya bağımsız denetçilerinin bir başka yetkili kuruluşta çalışmasını yasaklayabilir.

(5) Sürekli veya geçici yetki iptali, gerekçesi ile birlikte Kurum tarafından ilgili meslek odasına, mesleki ahlak ve disiplin yönünden incelenmek üzere bildirilir, Resmi Gazetede yayımlanır ve Kurumun internet sayfasında da ilan edilir. İlan tarihinden itibaren bankanın yetkili kuruluşa karşı olan mali ve bu Yönetmelik kapsamındaki yükümlülükleri sona erer.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Bağımsız Denetim Sözleşmesi

Sözleşme öncesi inceleme

MADDE 20- (1) Yetkili kuruluş, banka ile bağımsız denetim sözleşmesi yapmadan önce bağımsız denetimin kapsam ve planlamasını belirlemek amacıyla gerekli ön araştırmayı yapmak zorundadır.

            (2) Yetkili kuruluş, bankanın işi hakkında bilgi edinmelidir. Bankanın işi hakkında bilgi edinilmesi süreci en az bankanın kurumsal yönetim yapısı, bankanın faaliyet gösterdiği ana ülkelerdeki mevcut ekonomik ve düzenleyici çevre, bankanın faaliyet gösterdiği belli sektörlerdeki mevcut piyasa koşullarının kavranması unsurlarını içerir.

(3) Yetkili kuruluş, ön araştırma sırasında, denetim sürecini olumlu ya da olumsuz etkileyebilecek hususların varlığını tespit ederse, bunlar ile sınırlı olmak üzere, önceki dönemlerde bağımsız denetim faaliyetinde bulunmuş olan yetkili kuruluşlardan, bankanın iznini almak koşuluyla, bilgi talep edebilir. Önceki yetkili kuruluş, bu kapsamda kendisinden talep edilen bilgileri vermek zorundadır.

Bağımsız denetim sözleşmesinin unsurları

MADDE 21- (1) Bağımsız denetim, yetkili kuruluş ile banka arasında yapılacak yazılı sözleşme çerçevesinde yürütülür. Bağımsız denetim sözleşmesi, yapılacak denetimin kapsam ve içeriği üzerinde taraflar arasında tam bir mutabakat sağlandığının göstergesidir.

(2) Bağımsız denetim sözleşmesi;

a) Bankacılık düzenlemeleri, Kurumca yapılan resmi duyurular, ilgili ulusal ve uluslararası muhasebe standardı düzenleyicilerinin düzenleme ve duyuruları, finansal piyasalarda yaygın olarak kullanılan esaslar,

b) Bağımsız denetim raporunun ve istenmesi halinde özel amaçlı denetim raporunun şekli, içeriği ile bu raporların hazırlanma nedenleri

            dikkate alınarak hazırlanır.

(3) Bağımsız denetim sözleşmelerinde asgari olarak;

a) Bağımsız denetimin amacı, kapsamı, dönemi ve varsa özel nedenleri,

b) Tarafların yükümlülükleri,

c) Bağımsız denetim ekibinde yer alacak sorumlu ortak başdenetçi ve diğer bağımsız denetçilerin unvanları, ad ve soyadları,

ç) Bağımsız denetçinin uymakla yükümlü bulunduğu denetim standartları ve düzenlemeler,

d) Yetkili kuruluş tarafından sözleşme kapsamında verilecek hizmetler,

e) Bağımsız denetimin örnekleme yöntemiyle yapılan testlere dayanması ve yapısal riske bağlı denetim riskinin oluşması halinde alınacak tedbirler,

f) Bağımsız denetimle ilgili olarak istenen her türlü kayıt, belge ve diğer bilgilere sınırsız erişim imkanı sağlanacağı,

g) Bağımsız denetim ekibinde yer alan bağımsız denetçiler için öngörülen çalışma süreleri ve her biri için uygun görülen ücret tutarının ayrıntılı dökümü ve toplam denetim ücreti,

ğ) Bağımsız denetime ilişkin yaptırılacak mesleki sorumluluk sigortasına dair bilgiler,

h) Bağımsız denetimin başlama ve bitiş tarihleri,

ı) Bağımsız denetim raporunun teslim edileceği tarih

ile ilgili hükümler bulunmalıdır.

(4) Bağımsız denetim ücretinin artması ihtimalinin olduğu ve bu ihtimalin bankaya bildirilmediği durumlarda, yetkili kuruluş mevcut veya gelecek dönemde verilecek olan hizmetler için ücret belirleyemez ve tahmini ücrete dayanan bir bağımsız denetim sözleşmesi yapamaz. Bağımsız denetim sözleşmesinde belirtilen denetim ücretlerinin; yeterli denetim kalitesini sağlayacak düzeyde olması, bankaya sağlanan diğer hizmetler ile ilişkilendirilmemesi veya bunlara bağlı olmaması ve herhangi bir belirsizliğe dayanmaması gerekir.

Bağımsız denetim sözleşmesinin yürürlüğü

MADDE 22- (1) Banka yönetim kurulu, sürekli denetimlerde bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin (12) numaralı fıkrasında belirlenen azami süreyi geçmeyecek bir süre ile bağımsız denetim faaliyetini yürütecek yetkili kuruluşu belirler ve genel kurulun onayına sunar. Banka genel kurulu tarafından kabul edilen süre için sözleşme yapılması uygun görülen yetkili kuruluş ile bağımsız denetim sözleşmesi, genel kurul toplantısını takip eden 15 gün içerisinde imzalanır  

(2) Bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin (3) üncü ve (4) üncü fıkraları ile 23 üncü maddesinin (2) nci fıkrasında ve 24 üncü maddesinde belirtilen hallerde bağımsız denetim faaliyetinin kesintiye uğraması halinde, banka yönetim kurulu durumun öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde belirleyeceği bir başka yetkili kuruluş ile denetim sözleşmesi yapılmasını genel kurulun onayına sunar.

(3) Bağımsız denetim sözleşmesinin imzalandığı tarihten itibaren 7 gün içinde mesleki sorumluluk sigortası yaptırılması zorunludur. Aksi halde, bağımsız denetim sözleşmesi hükümsüz sayılır. Mesleki sorumluluk sigortasının yaptırıldığı tarihten itibaren 7 gün içinde mesleki sorumluluk sigortasının bir örneği, yetkili kuruluş tarafından banka yönetim kuruluna iletilmek üzere bu Yönetmeliğin 25 inci maddsinin (4) numaralı fıkrası uyarınca seçilen banka denetim komitesi üyesine verilir. Banka yönetim kurulunun mesleki sorumluluk sigortasının bir örneğini aldığı tarihten itibaren 7 gün içinde, bağımsız denetim sözleşmesi ve yetkili kuruluşca yaptırılan sorumluluk sigortasının birer örneği Kuruma gönderilir. Bu Yönetmeliğin 18 inci maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca Kurumun internet sayfalarında duyurulan yetkili kuruluşların bağımsız denetim sözleşmesi imzaladıkları bankalara ilişkin olarak da aynı şekilde duyuru yapılır.  

(4) Bağımsız denetim sözleşmesinin bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin (12) numaralı fıkrasında belirlenen süre içinde veya sonunda aynı yetkili kuruluş ile tekrar denetim sözleşmesi imzalanabilmesi için en az 2 hesap döneminin geçmesi zorunludur.

(5) Bankanın bağımsız denetimini gerçekleştirecek yetkili kuruluşun herhangi bir nedenle belirlenememesi halinde, bu durum gerekçeleri ile birlikte Kuruma bildirilir. Kurumca gerekçelerin uygun görülmesi halinde, banka yönetim kurulundan, bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin (12) numaralı fıkrasında belirlenen azami sürenin aşılmasının söz konusu olmadığı durumlarda bankanın bir önceki hesap döneminde bağımsız denetimini gerçekleştiren yetkili kuruluş ile aksi durumda ise, Kurulca bankalarda bağımsız denetim yapma yetkisi verilmiş kuruluşlardan biri ile sözleşme yapılması hususunun genel kurulun onayına sunulması talep edilir.

Bağımsız denetim sözleşmesindeki değişiklikler

MADDE 23- (1) Bağımsız denetim sözleşmesinin şartlarında değişiklik yapılması istenildiğinde, yetkili kuruluş ile bankanın yeni şartlar üzerinde mutabakat sağlaması gerekir.

(2) Yetkili kuruluş, bağımsız denetim sözleşmesinde değişiklik yapılması için geçerli bir gerekçenin olmadığı durumlarda sözleşme değişikliğini kabul etmez. Banka yönetimi tarafından, bağımsız denetime mevcut denetim sözleşmesi hükümlerine göre devam edilmemesi  kararı alınması halinde yetkili kuruluş tarafından bağımsız denetimden çekilme kararı alınabilir ve bu durum gerekçesi ile birlikte 7 gün içinde banka yönetim kuruluna bildirilmek üzere bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca seçilen banka denetim komitesi üyesine ve Kuruma bildirilir.

Bağımsız denetim sözleşmesinin sona erdirilmesi

MADDE 24- (1) Yetkili kuruluşun bağımsız denetimden çekilmesi veya bankanın bağımsız denetim sözleşmesini feshetmesi bağımsız denetim sözleşmesinin sona erdirilmesi olarak kabul edilir.

(2) Yetkili kuruluş, bağımsız denetim faaliyetlerinin sözleşme hükümlerine aykırı olarak sınırlandırılması, bankanın finansal tablolarına ilişkin önemlilik arzeden bilgi ve belgelerin sağlanamaması, suistimalden veya suistimal şüphesinden kaynaklanan önemlilik arzeden ölçüde yanlış bir beyanın olması veya benzeri durumların gerçekleşmesi  sözkonusu ise gerekçesi ile ve kanıtlarını da sunmak koşuluyla yapacağı başvurunun Kurumca kabul edilmesi halinde denetimden çekilebilir. Çekilme halinde yetkili kuruluşun çalışma kağıtlarını ve gerekli tüm bilgileri, yerine geçecek olan yetkili kuruluşa devredilmek üzere Kuruma teslim etmesi zorunludur.

(3) Yetkili kuruluş, bağımsız denetimde esas alınan mevzuat hükümlerine uyumsuzlukların, finansal tablolar üzerinde önemlilik arzedecek ölçüde etkisi olmasa dahi, denetlenen banka tarafından giderilmemesi durumunda da bu maddenin (2) numaralı fıkrasında belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde görevden çekilebilir.

(4) Bankanın bağımsız denetim sözleşmesine aykırı hareket edildiği ve/veya bağımsız denetimin bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre yapılmadığı hallerde, kanıtlarıyla birlikte Kuruma başvurması esastır. Başvurunun Kurul tarafından kabul edilmesi halinde sözleşme feshedebilir. Muhasebe uygulaması veya bağımsız denetim yöntemine ilişkin görüş ayrılıkları sözleşmenin sona erdirilmesi için gerekçe oluşturmaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Tarafların Yükümlülükleri

Bankanın yükümlülükleri

MADDE 25- (1) Banka, iç kontrol, risk yönetimi ve iç denetim sistemleri, muhasebe ve finansal raporlama birimi, finansal tablolar ve raporları ile risk grubuna kullandırılan kredilere ilişkin bilgi ve belgeler başta olmak üzere her türlü kayıt,belge ve bilgi işlem sistemini bağımsız denetime uygun ve hazır hale getirmek zorundadır.

(2) Banka yönetimi, yetki ve sorumlulukların açık bir şekilde belirlenmesi ve bununla ilgili uygulamanın gözetilmesi, faaliyetlerin mevzuata uygunluğunun sağlanması, bağımsız denetim sürecinde ortaya çıkabilecek hata ve suistimallere ilişkin olarak gerekli önlemlerin alınması ve bunların ortaya çıkarılmasını sağlama konusunda gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

(3) Yetkili kuruluş tarafından talep edilmesi halinde, banka, bu Yönetmeliğin 37 nci maddesinde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hazırlanacak beyan mektubunu yetkili kuruluşa verir.

(4) Banka yönetim kurulu denetim komitesi üyelerinden birini, bağımsız denetçilerce yapılacak tespitler hakkında banka yönetim kurulunun bilgilendirilmesini, bağımsız denetçiler ile banka yönetim kurulu üyeleri ve banka personeli arasında koordinasyonu sağlamak üzere görevlendirir.

(5) Banka, sözleşme süresi içinde yetkili kuruluşu değiştirmek istediğinde, durumu gerekçesiyle birlikte Kuruma bildirmek ve Kurulun uygun görüşünü almak zorundadır.

(6) Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenen Yıllık Faaliyet Raporunun Hazırlanmasına ve Yayımlanmasına İlişkin Yönetmelik uyarınca banka yönetim kurulu tarafından hazırlanıp genel kurula sunulan yıllık faaliyet raporunun ilgili olduğu hesap dönemi sonuna ilişkin bağımsız denetimi gerçekleştiren yetkili kuruluş tarafından bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar uyarınca denetlenmesi zorunludur.

Yetkili kuruluşun yükümlülükleri

MADDE 26- (1) Yetkili kuruluşlar, bu Yönetmeliğin 14 üncü ve 15 inci maddelerinde belirtilen şartlardaki ve bu kapsamda 16 ncı maddede belirtilen bilgi ve belgelerin içeriğindeki değişiklikleri, değişiklik tarihinden itibaren 7 gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür.

(2) Yetkili kuruluşun ortaklık yapısındaki ya da yönetim kurulu başkan ve üyelerindeki değişiklik veya yeni bir bağımsız denetçi istihdam etmesi durumunda bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin (1) numaralı fıkrasının (f) bendinde belirtilen bilgi ve belgelerin değişiklik veya istihdam edilme tarihinden itibaren 7 gün içinde Kuruma gönderilmesi zorunludur.

(3) Yetkili kuruluşlar, ortaklarının, yönetim kurulu başkan ve üyelerinin bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin (14) numaralı fıkrasın kapsamında bağımsızlıklarının ortadan kalktığı hallerde, ilgili banka ile bağımsız denetim sözleşmesi düzenleyemezler, düzenlenmiş ise bağımsız denetimden çekilirler. Bağımsız denetçilerinin bağımsızlığının ortadan kalktığı hallerde ise bağımsız denetim ekibindeki ilgili bağımsız denetçiyi değiştirirler. 

(4) Yetkili kuruluşlar, istihdam ettikleri bağımsız denetçilerin sürekli eğitim programlarına katılmalarını sağlarlar.

(5) Yetkili kuruluşlar yıllık faaliyetleri hakkında asgari olarak aşağıdaki hususları içeren ve yönetim kurulu başkanı ve üyeleri tarafından imzalanan bir raporu hazırlayarak her hesap dönemini takip eden 3 ay içinde Kuruma gönderir ve  internet sayfalarında yayımlarlar.

a) Yetkili kuruluşun yönetim ve ortaklık yapısına ilişkin açıklama,

b) Yetkili kuruluşun yurtdışında bir bağımsız denetim kuruluşu ile hukuki bağlantısının bulunması durumunda, söz konusu kuruluşa, kuruluşun hukuki durumuna ve bağlantılı olduğu bağımsız denetim şirketleri ile ilişkilerini belirleyen hususlara ilişkin açıklama,

            c) Yetkili kuruluşun kalite güvence sistemine ve bu sistemin etkinliğine dair açıklama,

            ç) Yetkili kuruluş tarafından son 1 yıl içinde bağımsız denetime tabi tutulan bankaların listesi,

d) Yetkili kuruluş tarafından bu Yönetmelik kapsamındaki bağımsız denetim çalışmaları süresince bağımsızlık ilkesine uyulduğuna ve bu uygulamaların yetkili kuruluşun kendi içinde incelemeye tabi tutulup tutulmadığına ilişkin açıklama,

e) Yetkili kuruluşta istihdam edilen bağımsız denetçilerin sürekli eğitime tabi tutulmasına ilişkin izlenen politika hakkında açıklama,

f) Yetkili kuruluşun verdiği hizmetler neticesinde elde ettiği kazanca ve genel finansal durumuna ilişkin bilgiler.

(6) Yetkili kuruluşlar, yılda en az bir kez bankalarda gerçekleştirdikleri bağımsız denetim faaliyetlerini esas alarak hazırlayacakları kalite güvencesi raporunu yönetim kurullarınca kabul edilmesini müteakip 15 gün içinde, bağımsız denetime tabi tutulan bankaların bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca seçilen denetim komitesi üyesine gönderirler.

(7) Yetkili kuruluşlar bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesi uyarınca kalite güvencesi sistemi kurmakla yükümlüdür. Kalite güvencesi sistemi en fazla 3 yılda bir gözden geçirilmek zorundadır. Kalite güvencesi sistemine ilişkin gözden geçirmenin ayrıntılı sonuçları yetkili kuruluşun internet sayfasında yayımlanır.

(8) Yetkili kuruluşlar, ortakları ile yönetim kurulu başkan ve üyelerinin ve bağımsız denetçilerinin bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca yapacakları ön araştırma sırasında edinecekleri veya bu Yönetmelik kapsamındaki bağımsız denetim faaliyetleri dolayısıyla öğrenecekleri Kanunun 73 üncü maddesi kapsamında sır niteliğinde bulunan bilgilerin korunmasına yönelik her türlü tedbiri almakla yükümlüdürler..

(9) Banka tarafından bağımsız denetime ilişkin bilgi ve belgelerin yetkili kuruluşa verilmemesi halinde bu durum yetkili kuruluş tarafından Kuruma ivedilikle bildirilir.

(10) Yetkili kuruluşlar, denetim ücretlerinde değişiklik yapılmasına ilişkin banka yönetim kuruluna yaptığı başvuruları gerekçeleri ile birlikte başvuru tarihinden itibaren 7 gün içinde Kuruma da bildirirler.

(11) Yetkili kuruluşlar, bağımsız denetçilerince bu Yönetmelik kapsamında düzenlenecek çalışma kağıtlarını ve denetime ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi istenildiğinde Kuruma göndermek ya da Kurumun denetime yetkili meslek personeline açmak zorundadır.

(12) Yetkili kuruluşlar, sigorta teminatı, bankanın bağımsız denetime tabi tutulacak bilanço toplamından az olmamak üzere faaliyetleri nedeniyle oluşabilecek zararların tazminini teminen Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca mesleki sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır. Mesleki sorumluluk sigortası yaptırılacak sigorta şirketi, bağımsız denetim sözleşmesi yapılan bankanın doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol ettiği iştiraki veya bağlı ortaklığı ya da bankanın hakim sermayedar grubuna ait bir sigorta şirketi olamaz.

(13) Bağımsız denetim faaliyetlerine ek çalışma yaptırılmak ya da görüş almak üzere sözleşme yapılan uzmanların kendi meslek birliklerince  belirlenen meslek ilkelerine uyum sağlayamayacağına bağımsız denetim ekibindeki bağımsız denetçilerce kanaat getirilmesi halinde  sözleşme yetkili kuruluş tarafından feshedilir.

(14) Yetkili kuruluşlar, Kuruma gönderilen ve yayımlanan  bağımsız denetim görüşünü içeren bağımsız denetim raporları dışında bağımsız denetim raporu düzenleyemezler.

Bağımsız denetçinin yükümlülükleri

MADDE 27- (1) Bağımsız denetçi, finansal tabloların bir bütün olarak, hata ve suistimalden kaynaklanan önemli yanlışlıklar içermediğine ilişkin makul güvence sağlamakla yükümlü olmakla birlikte bu konuda kesin bir güvence veremez ve yeterli danışmanlık veya destek hizmeti almadığı sürece yetersiz olduğu bir mesleki hizmeti yerine getirmeyi kabul edemez.

(2) Bağımsız denetçi, makul güvence sağlamak için, bağımsız denetim çalışmasını bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esasları dikkate alarak, mesleki şüphecilik çerçevesinde yürütmek, finansal tabloların önemlilik arzeden ölçüde yanlış açıklamalar içerebileceği varsayımı altında banka yönetiminin açıklamalarını yeterli denetim kanıtı olarak kabul etmeksizin denetim planını uygulamak ve sonucunda bankanın finansal tablolarına ilişkin görüş bildirmek ile yükümlüdür.

(3) Bağımsız denetçiler bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin (14) numaralı fıkrası kapsamında bağımsızlıklarının ortadan kalktığı hallerde ilgili bankanın bağımsız denetim ekibinde yeralmamaları için durum hakkında bağlı oldukları sorumlu ortak baş denetçiyi ve bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca görevlendirilecek kalite güvence sisteminden sorumlu yönetim kurulu üyelerini bilgilendirmekle yükümlüdürler. 

(4) Bağımsız denetçi bağımsız denetim faaliyetleri sırasında aşağıdaki hallerin ortaya çıktığı tarihten itibaren 7 gün içerisinde banka yönetim kurulunun haberdar edilmesini sağlamak üzere bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca seçilen banka denetim komitesi üyesine bilgi verilmesi için ilgili sorumlu ortak başdenetçiyi bilgilendirir.  

a) Muhtemel kısıtlamalar ve ilave çalışma gerekleri,

b) Finansal tablolar üzerinde önemlilik arzedecek şekilde bir etkisi olan ya da olabilecek muhasebe politikalarındaki değişiklikler,

c) Devam eden davalar gibi finansal tablolarda açıklanması gereken, önemlilik arzeden bir riskin veya etkinin finansal tablolar üzerindeki muhtemel etkisi,

ç) Banka tarafından kayıt edilmiş ya da edilmemiş olan ve finansal tablolar üzerinde önemlilik arzedecek boyutta etkisi olan ya da olabilecek düzeltmeler,

d) Bankanın sürekliliği üzerinde belirgin şüphe uyandırabilecek olaylarla ilgili önemlilik arzedecek boyutta belirsizlikler,

e) Finansal tablolara veya bağımsız denetim raporuna önemlilik arzedecek şekilde etkisi olabilecek konularda oluşan görüş ayrılıkları,

f) İç kontrol sisteminde etkili olabilecek zafiyetler ile yönetim kurulunun bilgilendirilmesini gerektiren ve bağımsız denetim sözleşmesi kapsamında kararlaştırılmış diğer konular,

g) Bilgi sistemindeki önemlilik arzeden ölçüdeki zafiyetler ve riskler.

(5) Bağımsız denetim faaliyeti sırasında esas alınan mevzuat hükümlerine uymayan işlemlerin veya bu maddenin (3) numaralı fıkrasında belirtilen haller nedeniyle şartlı görüş oluşturmaya veya görüş vermemeye yol açabilecek herhangi bir gelişmenin ortaya çıkması durumunda bu hususun öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde Kuruma yazılı olarak raporlanmasını sağlamak üzere bağımsız denetçi tarafından ilgili sorumlu ortak başdenetçi bilgilendirilir. Kanuna ve diğer kanunlara göre konusu suç teşkil eden hallerde  durumun ivedi olarak yetkili mercilere intikali sağlanmalı ve ayrıca Kuruma yazılı olarak bilgi verilmelidir.

(6) Bu maddenin (5) numaralı fıkrası kapsamında Kurumun bilgilendirilmesinin bu maddenin (4) numaralı fıkrasının (ğ) bendinde belirtilen bir durumdan kaynaklanması halinde  durumun öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içerisinde Kurulca, ilgili bankada Bankalarda Bağımsız Denetim Kuruluşlarınca Gerçekleştirilecek Bilgi Sistemleri Denetimi Hakkında Yönetmelik kapsamında bağımsız denetim yapılmasına karar verilir. Bu denetimin sonucuna kadar yetkili kuruluşca ilgili bankada bağımsız denetime ara verilir.

(7) Sözlü olarak bilgilendirmenin yapıldığı durumlarda, bağımsız denetçi bilgi alınan hususları ispatlanabilir şekilde çalışma kâğıtlarına aktarır.

(8) Bağımsız denetçi, bağımsız denetim çerçevesinde ilgililerce kendilerine tevdi edilen defter ve belgeleri işlerinin gerektirdiği süre içinde iyi niyetle ve olduğu gibi muhafaza ve işin bitiminde iade etmek zorundadır.

(9) Bağımsız denetçi, finansal tabloların düzenlenmesi ve sunumunun ilgili düzenlemelere uygun olarak yapıldığına, tüm varlık, yükümlülük, gelir ve giderlerin gerçek olduğuna ve bunlara ilişkin bütün işlemlerin doğru kaydedildiğine ilişkin sorumluluğun kabul edildiğine ve finansal tabloların onaylandığına dair kanıt elde etmelidir. Bağımsız denetçi, yönetim kurulunun bu sorumluluğu kabul ettiğine dair kanıtı; yönetim kurulunun ilgili toplantı kayıtları ile tevsik etmek veya banka yönetim kurulu üyelerinin imzasını taşıyan bir beyan almak veya finansal tabloların kopyalarını elde etmek suretiyle sağlamalıdır.

(10) Bağımsız denetçi, bankanın ilgili düzenlemelere uymamasının önlenmesinden sorumlu olmamasına karşın, denetimin her aşamasında bu durumun finansal tabloları önemlilik arzedecek ölçüde etkileyebileceğini göz önünde bulundurmakla yükümlüdür.

(11) Bağımsız denetçi, tespit edilen uyumsuzluğun, finansal tablolar üzerindeki etkisini değerlendirebilmek için uyumsuzluğun nedenlerini ve gerekli diğer bilgileri inceler,  muhtemel sonuçlarını değerlendirir ve bulgularını banka yönetimi ile paylaşır. Uyumsuzlukla ilgili yeterli denetim kanıtının sağlanamadığı veya uyumsuzluğun bankadan kaynaklanmadığı durumlarda, bağımsız denetçi, denetim kanıtı eksikliğinin etkisini denetim raporunda dikkate alır ve sonucunu raporda belirtir.

(12) Aynı denetim ekibi içerisinde yeralan bağımsız denetçiler, bankanın finansal tablolarına etki edebilecek hata veya suistimalden kaynaklanan önemlilik arzedecek ölçüdeki yanlış beyan riskini daha iyi anlamak, uygulanan denetim tekniklerinin sonuçlarına bağlı olarak uygulanması gündeme gelecek ek denetim tekniklerinin türü, zamanlaması ve kapsamını belirlemek amacıyla düzenli olarak toplantı yapmakla yükümlüdürler.

(13) Bağımsız denetçi Bankalarda Bağımsız Denetim Kuruluşlarınca Gerçekleştirilecek Bilgi Sistemleri Denetimi Hakkinda Yönetmeliğin (13) üncü maddesinin (3) numaralı fıkrasında belirtilen sürelerde bilgi sistemi denetiminin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini denetlemekle yükümlüdür.

(14) Bağımsız denetçiler bu Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin (7) numaralı fıkrasında belirtilen sır niteliğindeki bilgileri Kanunen yetkili kılınan merciler dışında hiçbir gerçek veya tüzel kişiye açıklayamazlar.

ALTINCI BÖLÜM

Denetimin Planlanması

Denetim stratejisi

MADDE 28- (1) Bağımsız denetimin kapsamı, zamanlaması ve denetim sürecinde üzerinde durulması gereken önemli hususlar için yetkili kuruluşun yönetim kurulunca, bankanın iç kontrol sistemlerinin yeterliliği dikkate alınarak, risk derecesi yüksek konularda yeterli deneyime sahip bağımsız denetçilerin görevlendirilmesi veya ilgili konularda uzman yardımına başvurulmasını da içerecek şekilde insan kaynağının nasıl tahsis edileceği, özel denetim alanları için gerekli kaynakların nasıl sevk ve idare edileceği, gözetiminin nasıl gerçekleştirileceği gibi hususları ortaya koyan genel bir denetim stratejisi belirlenir.

Denetim planı

MADDE 29- (1) Genel denetim stratejisinden daha ayrıntılı olan denetim planı; denetim riskini makul bir düzeye indirebilecek yeterli denetim kanıtının elde edilmesi için, bağımsız denetçiler tarafından uygulanacak mutat denetim tekniklerini, önemli ölçüde yanlış beyan risklerinin değerlendirilmesinde kullanılacak denetim teknikleri ile gerektiğinde yararlanılacak ilave denetim tekniklerinin kapsamı ve zamanlamasına ilişkin bilgileri içerir. Belgelendirilmiş bir denetim planı aynı zamanda, ilave denetim tekniklerine geçilmeden önce, o ana kadar planlanıp yürütülmüş olan denetim tekniklerinin uygunluğuna yönelik gözden geçirme ve onaylama yapılabilecek kayıtları da sunar.

(2) Sorumlu ortak başdenetçi;

a) Bankanın organizasyonu, iç sistemleri, iş kolları ve diğer hususlarda yapılan araştırmaların sonuçları,

b) Banka yönetimi ve ilgili diğer personel ile yapılacak müzakere sonrasında belirlenecek bağımsız denetim faaliyetlerinin türü, kapsamı ve zamanlaması,

c) Bankanın iç sistemlerinin güvenilirliği, denetim riski ve önemlilik düzeyinin nasıl değerlendirilmesi gerektiği,

ç) Finansal tablolar, önceki döneme ait çalışma kağıtları ve denetim raporları ile ilgili belgelerin nasıl gözden geçirileceği,

d) Uygulanan muhasebe politikalarının, muhasebe ve bağımsız denetim uygulamalarında veya düzenlemelerinde meydana gelen ve finansal tabloları önemli ölçüde etkileyebilecek değişikliklerin sonuçlarının nasıl değerlendirileceği,

e) Bağımsız denetim faaliyeti sırasında, bağımsız denetçilere bilgi verecek ve veri hazırlayacak personel ile koordinasyonun nasıl sağlanacağı,

f) Denetim ekibinde yer alan bağımsız denetçilerin sorumluluk, mesleki yeterlilik ve deneyimleriyle ilgili hususlara dikkat edilmek suretiyle, ekip içinde iş bölümünün ve koordinasyonun nasıl yapılacağı,

g) Önceki döneme ait bağımsız denetimin farklı bir yetkili kuruluş tarafından yapılmış olması halinde, herhangi bir yasal düzenleme ile yasaklanmadıkça, söz konusu yetkili kuruluşun denetim faaliyetlerine ilişkin çalışma kağıtlarının incelenmesi ve önceki bağımsız denetçiler ile görüşmeler yapılması gereğinin nasıl belirleneceği,

ğ) Önemli ölçüde yanlış beyan riski taşıyan işlem türleri, hesap bakiyeleri ve dipnot açıklamalarının nasıl tespit edileceği, bunlar için hangi ek denetim tekniklerinin uygulanacağı,

h) Bankanın faaliyetlerinin coğrafi dağılımına göre denetim ekipleri arasında işbirliğinin nasıl sağlanacağı,

ı) Bankanın dahil olduğu risk grubu ile yapılan işlemlerin nasıl inceleneceği,

i) Finansal tabloların düzenlenmesinde yapılan yanlışlıkların, bankanın gerçek finansal durumunun finansal tablolara yansıtılmasını engelleyip engellemediğinin nasıl değerlendirileceği,

j) Alınan destek hizmetlerinin bankanın muhasebe ve iç kontrol sistemi üzerindeki etkileri,

k) Risk değerlendirmesinde uygulanacak analitik inceleme teknikleri

l) Bankanın finansal performansına ilişkin ön değerlendirme,

m) Finansal tablolarda eksik beyanla sonuçlanabilecek muhasebe politikaları ve uygulamaları ile riskler,

n) Bankacılık sektöründeki gelişmeler, uyulması gereken düzenlemeler ve diğer faktörlere ilişkin değerlendirmeler

hakkında yazılı bilgiler içeren bir denetim planı hazırlar. Bu plan genel denetim stratejisine uygunluk bakımından değerlendirilmek üzere yetkili kuruluşun yönetim kuruluna sunulur ve kabul edilmesi halinde uygulanır.

(3) Denetim planı gerekli görüldüğü takdirde sorumlu ortak baş denetçinin nedenlerini belirterek yapacağı başvurunun yetkili kuruluşun yönetim kurulunca uygun görülmesi halinde değiştirilebilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Bağımsız Denetim Süreci ve Teknikleri

Bağımsız denetim süreci

MADDE 30- (1) Bağımsız denetim süreci aşağıdaki aşamalardan oluşur:

a) Banka, bankanın faaliyetleri ve finansal tabloları üzerinde önemlilik arzedecek ölçüde etkisi olabilecek olay, işlem ve uygulamalara ilişkin gözlemlerde bulunulur, ilgili personel hakkında bilgi toplanır, ilgili tüm belge ve dokümanlar incelenir.

b) Denetim riskini değerlendirmek üzere risk değerlendirme tekniklerinin uygulanması ve önemlilik arzedecek seviyenin belirlenmesi amacıyla bankanın faaliyet sonuçları ile finansal durumu analitik yöntemle incelenir.

c) Bankanın hesap ve kayıt düzeni hakkında bilgi edinilmesi, risk ve iç kontrol sisteminin değerlendirilmesi amacıyla bankanın iş akışları, iç kontrol sistemi ve muhasebe sisteminin işleyişi gözlemlenir ve bu hususlar ile ilgili bilgi toplanır.

ç) Bağımsız denetçi, finansal tablolarda yer alan tutarların ve bunlarda meydana gelen  hareketlerin maddi test teknikleri uygulanarak doğruluğunun araştırılmasında ne dereceye kadar güvenilir kontrol mekanizmalarının oluşturulduğunu veya kontrol açısından hangi önemli eksikliklerin bulunduğunu belirleyerek iç kontrol sisteminin ön değerlendirmesini yapar.

d) Muhasebe sisteminde üretilen kayıtlara ve hesap bakiyelerine ilişkin verilerin doğruluğunun, geçerliliğinin ve eksik olup olmadığının değerlendirilmesi amacıyla dış kaynaklardan teyit alma, yeniden hesaplama, kayıt sistemini yeniden izleme gibi detaylı testlerden ve özel analitik incelemeden oluşan maddi doğrulama testleri uygulanır.

e) Bağımsız denetim görüşüne esas teşkil edecek yeterli ve uygun denetim kanıtının sağlanması amacıyla şarta bağlı yükümlülükler ve bilançonun düzenlendiği tarihten sonra ortaya çıkan hususlar gözden geçirilir, yapılan çalışmalar tamamlanarak finansal tabloların doğruluğu ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hakkında görüş oluşturulur.

(2) Bağımsız denetçi, bu aşamaların her birinde, denetim riskini oluşturan;

a) Yapısal riskin, finansal tabloların bütünü dahilinde değerlendirilmesi ve önemlilik düzeyi ile ilişkilendirilmesine,

b) Kontrol riskinin, muhasebe sisteminin varlığı, işleyişi ve etkinliği ile ilişkilendirilerek değerlendirilmesine,

c) Tespit riskinin, yapısal risk ile kontrol riski düzeyine göre belirlenerek kabul edilebilir bir seviyede tutulabilmesine

            yönelik bağımsız denetim uygulamaları geliştirir.

Denetim kanıtı toplama ve değerlendirme

MADDE 31 (1) Bağımsız denetim kanıtı, finansal tablolar ve diğer bilgilere temel teşkil eden muhasebe kayıtlarındaki bilgileri de içeren, bağımsız denetçinin görüşünü dayandırdığı sonuçlara ulaşmak amacıyla kullandığı tüm bilgilerdir. Bağımsız denetçi görüşü, bu Yönetmelikte belirlenen denetim tekniklerinden biri ya da birkaçı uygulanarak yeterli ve güvenilir denetim kanıtı toplanması ve bunların değerlendirilmesi suretiyle oluşturulur.

(2) Bağımsız denetim kanıtı;

a) Finansal tablolarda yer alan tüm varlık, kaynak, gelir ve giderlerin gerçek olduğunu ve bunlara ilişkin bütün işlemlerin doğru tutarlarıyla ve gerçeğe uygun olarak kaydedildiğini,

b) Hakların ve yükümlülüklerin gerçek olduğunu,

c) Değerlemelerin ilgili düzenlemelerle belirlenen muhasebe ve değerleme ilkelerine uygun olarak yapıldığını,

ç) Finansal tabloların ana kalemler itibarıyla uygun tanımlama, sınıflandırma ve açıklama niteliklerine sahip olduğunu

tespit etmek amacıyla toplanır.

(3) Bağımsız denetçi, risk değerlendirme sürecinde ve kontrol testi ile maddi doğrulama testlerinin yapılmasında bu Yönetmeliğin 33 üncü maddesinde belirtilen denetim tekniklerini uygulayarak denetim kanıtlarına ulaşır. Bağımsız denetçi, denetim teknikleri ile muhasebe kayıtlarının tutarlılığını değerlendirir ve finansal tablolarla mutabakat sağlar.

(4) Bağımsız denetçi;

a) Denetim stratejisi ile belirlenen önemlilik düzeyini,

b) Bankanın, finansal tabloların tutarlılığı ve güvenilirliği açısından, iç sistemlerinin işleyişi ve yeterliliğini,

c) Geçmiş denetimlerde kazanılan tecrübeleri,

ç) Uygulanan denetim tekniklerinin sonuçları ve bu denetim tekniklerinin kullanılmasıyla ortaya çıkarılan suistimal veya hataları,

d) Mevcut bilgilerin güvenilirliğini

dikkate alarak denetim kanıtının yeterli ve uygun olup olmadığına karar verir.

(5) Denetim kanıtının kaynağının güvenilir ve belgelenebilir olması şarttır. Kanıtın kaynağı açısından yapılacak değerlendirmelerde;

a) Dış kaynaklı denetim kanıtlarının bankadan temin edilenlere,

b) Muhasebe ve iç sistemlerin etkin olduğu ortamlardan elde edilen kanıtların bu sistemin etkin olmadığı ortamlardan sağlananlara,

c) Bağımsız denetçinin uyguladığı denetim teknikleriyle elde edilen kanıtların dolaylı yollardan elde edilenlere,

ç) Belgeye dayalı ve yazılı haldeki denetim kanıtının sözlü ifadelere,

d) Belgelerin asıllarının suretlerine

            oranla güvenilirliklerinin daha yüksek olduğu varsayılır.

(6) Bağımsız denetçi, finansal tabloların ve banka yönetimince beyan edilen hususların doğru olmama olasılığını dikkate alarak risk değerlendirmesinde bulunur. Bu Yönetmeliğin 34 üncü maddesinde belirtilen risk değerlendirme tekniklerinin denetim görüşü oluşturacak yeterli ve uygun denetim kanıtı sağlamadığı durumlarda, kontrol testi ya da maddi test teknikleri uygulanır.

(7) Bir denetim tekniğinin uygulanmasının ya da o teknik ile denetim kanıtı bulunmasının zorluğu, kullanılan denetim tekniğinin yerine uygun denetim kanıtını bulmayı sağlayıcı alternatif başka bir tekniğin olmaması durumunda, o denetim tekniğinin uygulanması zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

(8) Bağımsız denetçi, bağımsız denetim kanıtı elde ederken, denetim riskini değerlendirmek amacıyla mesleki kanaatini kullanır ve riskin makul bir seviyeye inmesini teminen ilave denetim tekniklerinden yararlanabilir. Önceki hesap dönemlerinde yapılan denetimler sırasında tespit edilen yanlış beyanların önemlilik seviyesine yaklaştığı kanaatine varılması halinde, ek denetim yöntem ve tekniklerinin kullanılması zorunludur.

(9) Bağımsız denetçi, bankanın dahil olduğu risk grubuna ilişkin bilgileri kontrol etmek ve bunlara ilişkin finansal tablolardaki önemli işlemler ve bunlar ile ilgili açıklamalar hakkında güvenilir denetim kanıtı elde etmek için;

a) Bankanın dahil olduğu risk grubuna ilişkin önceki dönem çalışma kağıtlarını,

b) Hakim ortaklar ile nitelikli pay sahibi ortakların ve bankanın dahil olduğu risk grubunun belirlenmesinde uygulanan yöntemleri,

c) Yönetim kurulu ve genel kurul toplantı tutanakları ile ilgili diğer yasal kayıtları,

ç) Önceki bağımsız denetçilerin veya diğer bağımsız denetçilerin bankanın dahil olduğu risk grubuyla ilgili sahip olduğu ilave bilgileri,

d) Bankanın dahil olduğu risk grubundaki şirketlerin vergi beyannameleri ile yetkili mercilere verilen diğer bildirimleri,

e) Yüksek tutarlı veya önemli ölçüde artış ya da azalış gösteren işlemlere ilişkin muhasebe kayıtlarını,

f) Alacak ve borçların mutabakatı ile diğer bankalardan alınan teyitleri,

g) Yatırım işlemlerini

inceleyerek gözden geçirmekle yükümlüdür.

(10) Bağımsız denetçi görüşünün oluşturulması için yeterli ve uygun kanıtın elde edilememesi halinde şartlı görüş verilir veya gerekçeleri ile birlikte bir görüş oluşturulamayacağı belirtilir.

Bağımsız denetçinin göz önünde bulundurması gereken hususlar

MADDE 32- (1) Bağımsız denetçi, önceki dönemde uygulanan muhasebe politikalarının bağımsız denetimi yapılan hesap döneminde uygulananlar ile tutarlılığını ya da gerekli düzeltme kayıtlarının ve/veya dipnotlarda gerekli açıklamaların yapılıp yapılmadığını, önceki dönem hesaplarının, önceki dönem tutarları ve dipnotları ile uyumlu olup olmadığını da değerlendirmelidir.

(2) Bağımsız denetçi, bağımsız denetim çalışmalarını sürdürürken muhasebe tahminlerinin, rayiç değer ölçümünün, türev işlemlere ilişkin muhasebe kayıtlarının, bankanın dahil olduğu risk grubu ile yapılan işlemlerin tam olarak kayıt edilip edilmediğini gözden geçirir ve Kanunun 37 ve 38 inci maddeleri uyarınca yürürlüğe konulan muhasebeye ilişkin düzenlemeler ile ulusal ve uluslararası standartlarda belirtildiği şekilde yapıldığına dair denetim kanıtı toplar.

Denetim teknikleri

MADDE 33- (1) Bağımsız denetçiler, bağımsız denetim planını uygularken yeterli ve gerekli sayıda denetim kanıtını aşağıdaki tekniklerin hepsini ya da bir kısmını kullanarak toplar:

a) Fiziki inceleme; belgelerin ve kayıtlarda gösterilen fiziki kıymetlerin fiilen mevcudiyetinin görülmesi ve mevcudiyeti saptanan kıymetlerin bankaya ait olduğunun resmi belge ve kayıtlarla doğrulanması işlemidir

b) Gözlem; belirli faaliyetlerin yürütülmesi sırasında bağımsız denetçinin hazır bulunmasını ifade eder. Özellikleri itibarıyla uygulama aşamasında belirli tespitlerin yapılmasını gerekli kılan işlemlerde güvenilir kanıtlar gözlem yoluyla elde edilir.

c) Doğrulama; bağımsız denetçinin belirlediği çerçevede, banka dışındaki bir kaynaktan bankanın yazılı talebiyle bilgi istenmesi ve bu bilginin doğrudan bağımsız denetçiye iletilmesi işlemidir. Bankanın, bağımsız denetçiden bazı kalemler ile ilgili olarak doğrulama yapmasını istememesi durumunda, öncelikle böyle bir talep için geçerli bir nedenin olup olmadığı araştırılmalıdır. Talebin geçerli bir nedeni olduğunun kabul edilmesi halinde, söz konusu kalemlerin doğrulanması ile ilgili alternatif kontroller geliştirilebilir. Talebin geçerli bir nedeninin bulunmaması durumunda şartlı görüş bildirilir veya gerekçeleri ile birlikte bir görüş oluşturulamayacağı belirtilir.

ç) Bilgi toplama; bağımsız denetçinin, bankanın iç denetçileri başta olmak üzere ilgililerden yazılı veya sözlü bilgi alması işlemidir. Bu kapsamda, bağımsız denetçi bankanın yetkili ve ilgili mercileri ile yapmış olduğu her türlü yazışmayı ve yetkili ve ilgili mercilerin hazırlamış olduğu her türlü raporu inceleyebilir.

d) Kayıt sistemini yeniden izleme; örneklemeler yoluyla kaynak belgeler seçilmesi ve bu belgelerden hareketle muhasebe kayıtlarının doğruluğunun araştırılması işlemidir.

e) Yeniden hesaplama; yapılan kayıtların bağımsız denetçi tarafından doğrulanması işlemidir. Özellikle, kredi ve mevduat faiz reeskontlarının, amortismanların ve karşılıkların örnekleme yöntemine göre yeniden hesaplama işlemine tabi tutulmasıdır.

f) Belge incelemesi; faaliyetlere ve finansal tablolara ilişkin her türlü belgenin içeriğinin ve kayıtlara uygunluğunun ayrıntılı şekilde incelenmesi işlemidir. Her bir muhasebe kaydının bir belgeye dayandırılması esastır. Kayıtların bilgi işlem sistemleri tarafından otomatik olarak oluşturulması, bağımsız denetçinin elektronik ortamda hazırlanmış muhasebe kayıtları görmesine neden olduğundan, bağımsız denetçinin bilgi işlem sisteminin kayıtları nasıl oluşturduğunu ve kayıtların iş süreci ve bilgi işlem sistemi içinde ne tür kontrollerden geçtiğini araştırması gereklidir.

g) Analitik inceleme; finansal tablolar ile banka hakkında edinilen bilgilerin tutarlı olup olmadığının değerlendirilmesinde, finansal tablolarda yer alan bilgi ve açıklamaların karşılaştırılması ve aralarındaki ilişkilerin araştırılarak gözden geçirilmesidir. Bu denetim tekniğinin amacı, denetim görüşü için kanıt toplamak, veriler arasında anlamlı ilişkiler olduğunu doğrulamak ve bunlar arasında doğal kabul edilmeyecek sapmaları bulup ortaya çıkartmaktır. Analitik inceleme, bankanın faaliyet koşullarının ve çevresiyle olan ilişkilerinin kavranması için bir risk değerleme yöntemi olarak, önemli ölçüdeki yanlış beyan riskinin azaltılarak kabul edilebilir bir seviyeye indirilmesinde bir denetim tekniği olarak ve denetimin son aşamasında finansal tabloların genel olarak gözden geçirilmesi amacıyla da kullanılır. Analitik incelemelerde, önemli dalgalanmalar ya da diğer ilgili bilgilerle olan tutarsızlıklar tespit edildiğinde veya tahmini tutarlardan sapmalar belirlendiğinde, bağımsız denetçi gerekli araştırmaları yapmalı ve kesin kanıt elde etmelidir. Analitik incelemelerde, finansal bilgiler ile finansal olmayan bilgiler arasındaki ilişkiler ve cari döneme ait bilgiler ile önceki dönemlere ilişkin bilgiler karşılaştırmalı olarak incelenir. Analitik inceleme teknikleri denetimin diğer aşamalarında da uygulanabilir.

ğ) Örnekleme; bir işlemler grubu veya hesap bakiyeleri içerisindeki kalemlerin bütünü hakkında bilgi edinebilmek amacıyla söz konusu işlemlerin veya hesapların bir kısmına denetim tekniklerinin uygulanmasıdır. Bu uygulama bağımsız denetçiye, örneklerin alındığı toplam veri seti ile ilgili görüş oluşturulabilmesini teminen seçilen örneklerle ilgili denetim kanıtlarını elde etme ve değerlendirme olanağı sağlar.

h) Sağlama; bankanın iç kontroller olarak uyguladığı yöntem ve kontrollerin bağımsız denetçi tarafından bağımsız biçimde manuel ya da bilgisayar destekli yöntemlerle tekrar yapılmasıdır.

ı) Teyit alma; doğrudan iletişim kurulması suretiyle üçüncü taraflardan bilgi edinilmesi sürecidir. Teyitler, hesap bakiyeleri ve bileşenleri ile sınırlı değildir. Teyit alma tekniği uygulanırken, teyit mektubunun gönderileceği kişiler belirlenir, teyit mektubu hazırlanır, gönderilir ve cevapları alınır. Tüm teyit talepleri için cevap alınması esastır. Teyit taleplerinin cevaplarının nereye gönderileceği teyit mektubunda belirtilir. Bu adres bakiyelerin tutulduğu, şube veya birimden ziyade, bankanın genel müdürlüğünde yer alan İç Kontrol Merkezi veya Teftiş Kurulu gibi bankaca bu tür teyit taleplerini cevaplandırmak üzere görevlendirilen ilgili birim olabilir. Bağımsız denetçi, banka dışındaki bağımsız bir kaynaktan banka hakkında bilgi almak için olumlu ya da olumsuz teyit alma tekniğinin birini veya ikisini birlikte kullanabilir. Olumlu teyit mektubunda, doğrulanması istenen bilgilerin doğru veya yanlış olduğuna bakılmaksızın ilgili kişilerin cevap vermesi istenir. Bağımsız denetçi olumlu teyit mektubuna cevap alamadığı durumlarda diğer uygun denetim tekniklerini uygular. Bu teknikler, ilgili teyit mektubunun sağlayacağı denetim kanıtını doğrulayacak nitelikte olmalıdır. Olumsuz teyit mektubunda banka ile ilgili bilgi yazılır ve bu bilgi yanlışsa cevap istenir. Denetim kanıtı sağlaması bakımından güvenilirliği düşük olan olumsuz teyit mektubunun kullanılması durumunda, bağımsız denetçi diğer uygun denetim tekniklerini de kullanmakla yükümlüdür. Olumsuz teyit mektubu, aşağıda belirtilen durumlarda, yanlış beyan riskinin makul bir seviyeye düşürülmesi için kullanılır:

1) Fazla sayıda küçük bakiyelerin bulunması,

2) Önemlilik arzedecek ölçüde hataların beklenmemesi,

3) Bağımsız denetçinin, teyit isteğinin ilgili taraflarca dikkate alınmayacağına ilişkin sebebin bulunmadığını düşünmesi.

(2) Diğer bankalardan olan alacaklara ilişkin bakiyelerin ilgili bankalardan doğrulanması gerekir. Bu doğrulama, bilanço içi işlemler ile bilanço dışında takip edilen garantiler, vadeli döviz alım ve satım sözleşmeleri, opsiyonlar, netleştirme anlaşmaları gibi kalemler için yapılır. Bankalardan gelecek doğrulamalar, bankadan sağlanan denetim kanıtlarına göre, üçüncü bir kaynaktan sağlanmaları nedeniyle daha güvenilir denetim kanıtıdır.

(3) Bağımsız denetçi bu maddede belirtilen denetim tekniklerini uygularken, tam ve doğru olduğuna ilişkin yeterli araştırmayı yapmak koşuluyla banka tarafından üretilen bilgileri de kullanabilir.

Risk değerlendirme teknikleri

MADDE 34- (1) Bağımsız denetçinin önemlilik arzeden ölçüde yanlış beyan riskini değerlendirebilmesi için;

a) Banka için uygun olan finansal raporlama esasları çerçevesinde faaliyet gösterilen sektör, yasal düzenlemeler ve diğer dış etmenler,

b) Bankanın uyguladığı muhasebe politikaları da dahil olmak üzere bankanın faaliyet konuları, ortaklık yapısı, yönetimi, hukuki statüsü, yaptığı veya yapmayı planladığı yatırımlar ve bunların finanse edilme yöntemleri,

c) Bankanın stratejisi ve finansal tablolarda önemlilik arzedecek ölçüde yanlış beyana sebep olabilecek faaliyetlerden kaynaklanan riskler,

ç) Bankanın finansal performansının ölçümü ve bunun tam ve doğru olup olmadığı,

d) Risk yönetimi ve iç denetim sistemleri de dahil olmak üzere bankanın muhasebe ve iç kontrol sistemi,

e) Bankacılık faaliyetlerine ilişkin risklerin mahiyeti ve bankanın bunları nasıl yönettiği,

f) Bankanın etkin bir kurumsal yönetim yapısına sahip olup olmadığı, banka yönetiminin  denetleme, kontrol ve bankanın yönetimine ilişkin sorumluluklarını nasıl yerine getirdikleri

hakkında bilgi edinilmesi zorunludur.

(2) Bağımsız denetçi bankada etkin bir risk yönetim sisteminin kurulu olup olmadığını;

a) İç denetim ve kurumsal yönetim ile görevli personelin kontrol sürecine katılıp katılmadığı,

b) 08/02/2001 tarihli ve 24312 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bankaların İç Denetim ve Risk Yönetimi Sistemleri Hakkında Yönetmelikte belirlenen kredi riski, işlemin sonuçlandırılamaması riski, işlemin sonuçlandırılma öncesi oluşan risk, ülke riski, transfer riski, faiz oranı riski, likidite riski, piyasaya ilişkin likidite riski, fonlamaya ilişkin likidite riski, piyasa riski, operasyonel risk, mevzuata ilişkin yetersiz bilgi riski, itibar riski, düzenlemelere uyulmama riskinin yanı sıra kur riski, yasal ve belgelendirme riski, modelleme riski, performans riski, ödeme riski, ödeme gücü riski ile bankaların bankaya sahip olmasından ya da bankanın operasyonlarından kaynaklanan risklerin önceden belirlenmiş limitlere ve kriterlere göre banka tarafından tanımlanıp tanımlanmadığı, ölçülüp ölçülmediği, izlenip izlenmediği,

c) Bankanın kendi risklerini yönetmek için uygun kontrol faaliyetlerinin bulunup bulunmadığı,

ç) Bankanın risk ölçüm ve yönetimi için kullanılan risk yönetim modelleri, metodolojileri ve varsayımlarının düzenli olarak değerlendirilip değerlendirilmediği, güncellenip güncellenmediği,

d) Bankanın yeterli derecede finansal, operasyonel ve uygun bilgiyi zamanında ve tutarlı biçimde sağlayan güvenilir bilgi sisteminin var olup olmadığı, kurumsal yönetimle görevlendirilenler dahil banka yönetiminin  kolay anlaşılabilen ve bankanın risk profilinin değişen yapısını değerlendirmelerine olanak veren risk yönetim bilgisine ulaşıp ulaşamadıkları,

e) Banka tarafından kullanılan yeni bir finansal ürün ya da geliştirilen yeni bir hizmet için bankanın muhasebeleştirme ve ilgili iç denetimlerinde gerekli güncellemeyi gerçekleştirip gerçekleştirmediği

hususlarını dikkate alarak değerlendirmek zorundadır.

(3) Bağımsız denetçi, finansal tablolarda açıklanan veya banka yönetimince beyan edilen hususlara ilişkin olarak iç kontrol de dahil olmak üzere bankanın faaliyet koşulları ve finans sektörü ile ilişkileri hakkında bilgi edinmek suretiyle risk değerlendirmesi yapmak için banka yönetimi, bankanın finansal raporlama ve iç kontrolden sorumlu birimi, hukuk birimi ve bankadaki ilgili diğer yetkililer ile görüşür veya analitik inceleme tekniklerini uygulayabilir ya da inceleme ve gözlemlerde bulunabilir. Bankanın büyüklüğü, faaliyetlerinin karmaşıklığı ve bağımsız denetçinin o bankadaki denetim tecrübesine göre bu tekniklerin türü, zamanlaması ve kapsamı değişebilir.

(4) Bağımsız denetçi, önemlilik arzedecek ölçüdeki yanlış beyan riskini tespit ederken bankanın aldığı destek hizmetlerinin araştırılması, bankayla ilgili olarak diğer kurumlar tarafından hazırlanan raporların değerlendirilmesi, yazılı ve görsel basın organlarında ve ilgili yasal otoritelerin basın bültenlerinde veya yayınlarında yer alan bilgilerin gözden geçirilmesi gibi denetim tekniklerini de kullanabilir.

(5) Bağımsız denetçi, bankanın diğer bankalar veya finans sektörü ile olan ilişkileri hakkında önceki dönemlerden elde edilmiş bilgileri kullanırken, bu bilgilerin cari dönemde gerçekleştirilen denetime olan etkisini de dikkate almalıdır.

İç kontrol ve risk yönetimi sisteminin değerlendirilmesi

            MADDE 35- (1) İç kontrol sistemi, bankanın tüm faaliyetlerinin, belirlenen politika, yöntem, uygulama talimatları ve limitlere uygun olarak, yönetim kademelerince yürütülmesini sağlamak amacıyla, iç kontrol elemanları tarafından yerine getirilen bir sistem içinde izlemeyi, bağımsız değerlendirmeyi, yönetim kademelerine eş anlı rapor etmeyi içeren finansal, operasyonel ve diğer kontrol sistemlerinin tümünü ihtiva eden bir sistemdir.

(2) Bağımsız denetçi, muhtemel yanlış beyan riskini oluşturacak unsurları dikkate alırken ve bağımsız denetim tekniklerinin türü, zamanlaması, kapsamını belirlerken iç kontrol sisteminden yararlanmalıdır. Bu nedenle, iç kontrol sisteminin tasarımını ve işleyişini kavramalı, önemlilik arzedecek ölçüde yanlış beyan riskini önleme, ortaya çıkarma ve düzeltme kapasitesine sahip olup olmadığını değerlendirmelidir.

(3) İç kontrol siteminin işleyişinin değerlendirilmesi, bankanın iç kontrol sistemine sahip olup olmadığı ve bu sistemin yeterince kullanılıp kullanılmadığı ile ilgilidir. Uygun olmayan bir biçimde tasarlanan iç kontrol sistemi, bankanın iç kontrol sisteminde yetersizliğini gösterir. Bu durum, bağımsız denetçi tarafından banka yönetim kuruluna bildirilmelidir.

(4) Risk değerlendirme sürecinde iç kontrol sistemindeki kontroller vasıtasıyla denetim kanıtı elde edilebilmesi; banka personeli ile görüşme yapılmasını, belirli kontrol uygulamalarının gözetimini, rapor ve dokümanların incelenmesini ve finansal raporlama ile ilgili bilgi sistemi işlemlerinin izlenmesini gerektirir.

(5) Bağımsız denetçi iç kontrol sistemini değerlendirirken, iç kontrol sisteminde bilişim teknolojilerinin ya da manuel sistemlerin kullanılmasından kaynaklanabilecek riskleri ortaya çıkarmak ve gerekli tedbirleri almak için etkili kontroller yapıp yapmadığını dikkate almak üzere “Bankalarda Bağımsız Denetim Kuruluşlarınca Gerçekleştirilecek Bilgi Sistemleri Denetimine İlişkin Yönetmelik” hükümlerine göre hazırlanmış bilgi sistemi denetimi raporunda yer alan bilgilerden faydalanır.

(6) Bağımsız denetçi iç kontrol sistemini değerlendirirken risk ölçümü ve yönetimine ilişkin olarak;

a) Riskin ölçülmesi, izlenmesi ve kontrol edilmesi için bağımsız  risk yönetim işlevinin bulunup bulunmadığı, kurumsal yönetimden sorumlu personel dahil banka yönetimine risk yönetimine ilişkin bulguların doğrudan raporlanıp raporlanmadığını,

b) Alım-satım hesaplarından doğan riskin ölçümünde kullanılan yöntemin ne olduğunu,

c) Risk kontrol ve yönetim sistemlerinin hazine işlemlerinden kaynaklanan risklerin, hacmin ve karmaşıklığın değerlendirilmesine olanak verecek şekilde tasarlanıp tasarlanmadığını,

ç) Risk ölçüm sisteminin bütün portföyü, ürünleri, riskleri kapsayıp kapsamadığını,

d) Risk sisteminin bütün öğeleri için uygun belgelendirme sisteminin bulunup bulunmadığını,

e) Alım satıma konu edilen menkul kıymetlerin yeniden değerlenip değerlenmediği, maruz kalınan riskin sürekli hesaplanıp hesaplanmadığını,

f) Aşımları sınırlamak ve riskleri ölçmek için kullanılan modeller, yöntemler ve varsayımların düzenli olarak değerlendirilip değerlendirilmediği, belgelendirilip belgelendirilmediği, değişen parametreler dikkate alınarak devamlı olarak güncellenip güncellenmediğini,

g) Stres testleri uygulanıp uygulanmadığı, “en kötü durum” senaryolarının yönetilerek test edilip edilmediğini,

ğ) Banka yönetiminin  zamanında gerçeği yansıtan raporlar alıp almadıklarını

dikkate alır

Yönetimin bilgilendirilmesi ve belgelendirme

MADDE 36- (1) Bağımsız denetçi, bankanın kontrol etmediği veya kontrollerin yetersiz kaldığı ve buna bağlı olarak önemlilik arzedecek ölçüde yanlış beyan riskinin oluştuğunu ya da bankanın risk değerlendirme sisteminde bir zayıflık olduğunu tespit etmesi durumunda banka yönetim kurulunun bilgilendirilmesini sağlamak üzere bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca seçilen banka denetim komitesi üyesine ve Kuruma ivedi olarak bilgi verilmesi için ilgili sorumlu ortak başdenetçiyi bilgilendirir. Bilgilendirmenin asgari aşağıdaki hususları içerecek şekilde yazılı olarak yapılması zorunludur:    

a) Bağımsız denetim ekibinin bankanın finansal tablolarının hata ya da suistimalden kaynaklanan önemlilik arzedecek ölçüde yanlış beyan riskine duyarlılığı hakkındaki değerlendirmeleri,

b) Kontrol ortamı, bankanın yeterli ve düzenli risk ölçüm, kontrol ve yönetim tekniklerine sahip olup olmadığı, bilgi işlem sistemi, iç kontrol faaliyetleri ve bunlara ilişkin gözlemler, banka hakkında edinilen bilgilerin temel unsurları ve kaynakları ile risk değerlendirme teknikleri,

c) Finansal tablolarda yapılan açıklamalara ve beyan mektubuna karşın tespit edilen önemlilik arzedecek ölçüde yanlış beyan riski oluşturan hususların değerlendirilmesi,

ç) Tespit edilen riskler ve kontrol süreçleri.

Yönetim beyanı

MADDE 37- (1) Bağımsız denetim kapsamındaki çalışmaların tamamlanmasının ardından, bağımsız denetim raporu hazırlanmadan önce, yetkili kuruluş tarafından talep edilmesi durumunda, banka yönetim kurulunca bağımsız denetim çalışmalarının kapsamı dikkate alınarak,

a) Finansal tabloların banka yönetiminin bilgisi dahilinde ve Kanunun 37 ve 38 inci maddeleri uyarınca yürürlüğe konulan muhasebeye ilişkin düzenlemeler ile ulusal ve uluslararası muhasebe standartlarına uygun olarak hazırlandığı,

b) Muhasebe kayıtlarının yer aldığı tüm bilgi ve belgelerin bağımsız denetçiye verildiği,

c) Finansal tablolar üzerinde olumsuz etkisi olabilecek banka yönetiminin veya çalışanlarının dahil olduğu suistimal veya yolsuzlukların bulunmadığı,

ç) Yönetim kurulu toplantılarına ilişkin tutanakların bağımsız denetçiye eksiksiz olarak verildiği,

d) Banka yönetiminin bankanın tüm faaliyetlerinin bankacılık mevzuatı ve ilgili mevzuata uygunluğu konusunda sorumlu olduğu,

e) Banka yönetiminin bağımsız denetçinin muhasebe kayıtlarında öngördüğü düzeltmeleri yapmayı taahhüt ettiği,

f) Üzerinde ipotek olan varlıkların tam olarak açıklandığı

hususlarını içeren bir beyan mektubu düzenlenir.

(2) Banka yönetim kurulunun beyan mektubu vermeyi reddetmesi durumunda sorumlu ortak başdenetçi tarafından şartlı görüş beyan edilebilir, görüş bildirmekten kaçınılabilinir veya yetkili kuruluşun bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesinde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde denetimden çekilinmesi için yetkili kuruluşun yönetim kuruluna teklifte bulunulur.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Belgelendirme

Kayıt düzeni

MADDE 38-(1) Yetkili kuruluşlar ile bağımsız denetçileri, bağımsız denetimin bu Yönetmelik hükümlerine uygun yapıldığını kanıtlamak ve denetim görüşünü destekleyen denetim kanıtını belgelemekle yükümlüdür. Belgelendirmede, bağımsız denetim çalışmalarına ilişkin olarak bağımsız denetçinin kendisi tarafından hazırlanmış veya bağımsız denetçi için bir başkası tarafından hazırlanmış ve saklanmış çalışma kâğıtları esas alınır.

(2) Yetkili kuruluşlar, bu Yönetmelik kapsamındaki bağımsız denetim faaliyetleriyle ilgili olarak düzenli ve yeterli bir kayıt düzeni oluşturmakla, bağımsız denetçileri ise ayrıntılı çalışma kağıtları hazırlamak ve bunları kayıt düzenine uygun bir şekilde dosyalamakla yükümlüdür.

Çalışma kağıtları

MADDE 39- (1) Çalışma kâğıtları, bağımsız denetçinin bağımsız denetim planına uygun izlediği denetim yöntem ve tekniklerini, uyguladığı denetim testlerini, topladığı bilgi ve kanıtları, incelemelerle ilgili olarak ulaştığı sonuçları gösteren kağıt, film, elektronik ortam veya diğer ortamlarda saklanan verilerden oluşan ve hazırlanması zorunlu olan belgelerdir.

            (2) Bağımsız denetçi, bağımsız denetimin bu Yönetmeliğe uygun olduğunu göstermek ve verdiği görüşü desteklemek için denetimin planlaması, yapısı, uygulanan denetim tekniklerinin türü, kapsamı ve zamanlaması, sonuçları ve elde edilen denetim kanıtlarından varılan sonuçları çalışma kağıtlarına kaydeder. Çalışma kağıtları, bağımsız denetçinin değerlendirme ve görüşüne ilişkin çıkabilecek ihtilaflarda delil teşkil eder.

(3) Çalışma kağıtları üzerinde tasarruf yetkisi bağımsız denetçinin istihdam edildiği yetkili kuruluşa aittir. Çalışma kağıtları, ilgili bankanın yazılı izni olmaksızın Kurum dışında üçüncü kişilere verilemez ve açıklanamaz. Çalışma kağıtlarının gizliliğinin ve güvenliğinin sağlanması yetkili kuruluşun yükümlülüğündedir.

(4) Bağımsız denetçinin uygun görüşü alınmak koşuluyla çalışma kâğıtlarının bir bölümü veya özeti yetkili kuruluşca ilgili bankaya verilebilir. Çalışma kâğıtları ilgili bankanın muhasebe kayıtlarının yerine geçmez.

(5) Çalışma kağıtlarının ve bunların eki evrakların düzenlenmelerini izleyen hesap döneminden itibaren 5 yıl süreyle, hukuki ihtilafa konu olanlarının ise bu ihtilafın sonuçlanmasına kadar hiçbir şüpheye yol açmayacak şekilde saklanması zorunludur.

Çalışma kağıtlarının içeriği

MADDE 40- (1) Çalışma kağıtlarında;

a) Bankanın ticaret unvanı, denetimin yapıldığı dönem, çalışma kağıdının konusu, hazırlanma tarihi ve bağımsız denetçinin ad, soyad, unvan ve parafından oluşan başlık,

b) Önemli hukuki belgelerin, sözleşmelerin ve tutanakların tamamının ya da gerekli görülen kısımlarının örnekleri,

c) Bankanın iç kontrol yönergesinin özeti ve iç kontrol sistemine ilişkin zayıflıklar hakkında yönetim ile yapılan görüşmelere ilişkin belgeler,

ç) Bağımsız denetim çalışmalarının tüm aşamalarına ilişkin açıklamalar,

d) Bağımsız denetime tabi tutulan hesap ve kayıtlar ile finansal tabloların ve standart oranların ilgili düzenlemelere ne ölçüde uygun olarak hazırlandığı konusunda güven yaratacak şekilde alınan teyitler ve bunlara ilişkin açıklamalar ve geleceğe yönelik tahminler,

e) Yanlış beyana ilişkin tespit edilen hususlar ve bunların etkileri hakkında açıklamalar,

f) Beyan mektubunun doğru olmama ihtimaline karşı uygulanan denetim tekniklerinin kapsamı, türü, zamanlaması ve sonuçları,

g) Kullanılan bağımsız denetim teknikleri ile ilgili açıklamalar, puantaj işaretleri ve sembollerin anlamları,

ğ) Bağımsız denetim sürecinin gözden geçirilmesi ve incelenmesine ilişkin kanıtlar,

h) Bir başka yetkili kuruluşun çalışmalarından yararlanılmış ise ilgili yetkili kuruluş tarafından kullanılan denetim teknikleri,

ı) Diğer bağımsız denetçiler, uzmanlar ve üçüncü taraflarla yapılan görüşmelere ilişkin belgeler,

i) Bağımsız denetime tabi hususların aksayan yönlerine ilişkin değerlendirmeler,

j) İç denetim çalışmalarına ilişkin değerlendirmeler,

k) Beyan mektubu

yer almalıdır.

(2) Çalışma kağıtlarının uygun bir düzende kodlanması, kullanım esaslarının belirlenmesi suretiyle yeknesaklığın sağlanması zorunludur.

DOKUZUNCU BÖLÜM

İşbirliği

Diğer bağımsız denetçiler ile işbirliği

MADDE 41- (1) Diğer bağımsız denetçinin çalışmalarından faydalanmadan önce sorumlu ortak başdenetçi tarafından ilgili bağımsız denetçinin görev konusuna ilişkin mesleki yeterliliği ilgili meslek odasının söz konusu bağımsız denetçi hakkında vereceği bilgiler çerçevesinde değerlendirilir. Olumlu bir kanaate ulaşılması halinde, diğer bağımsız denetçinin uyguladığı denetim teknikleri müzakere edilir ve çalışma kâğıtları incelenir.

(2) Bağımsız denetçinin, diğer bağımsız denetçinin çalışmalarından faydalanamaması ve ilave denetim tekniklerini uygulayamaması durumunda bağımsız denetçi tarafından denetim konusu ile ilgili olarak şartlı görüş bildirilir veya görüş bildirmekten kaçınılır.

(3) Diğer bağımsız denetçinin raporunu değiştirmesi durumunda değişikliğin mahiyetine ve önemine bağlı olarak bağımsız denetçi kendi hazırladığı bağımsız denetim raporunu değiştirebilir.

Bağımsız denetçiler ile banka iç denetçileri arasında işbirliği

MADDE 42- (1) Bankanın iç denetim faaliyetleri ile bağımsız denetim faaliyetlerinde mümkün olduğunca tekrardan kaçınılması esastır. Ancak, etkin bir bağımsız denetim yaklaşımının geliştirilmesi ve planlanması amacıyla bağımsız denetçinin, bankanın iç denetimi hakkında yeterli bilgiyi edinmesi ve iç denetim raporlarını incelemesi gerekir.

(2) Bankanın iç denetçileri, kendi raporları dahil ihtiyaç duyulan bütün bilgileri istenildiğinde bağımsız denetçilere verir.

(3) Bağımsız denetçi, bağımsız denetim sırasında tespit ettiği iç denetim faaliyetlerini etkileyecek önemli hususları iç denetçilerle paylaşır.  

(4) Asgari olarak kıdemli baş denetçi unvanına sahip bağımsız denetçi tarafından yapılacak değerlendirme sonucuna göre bankanın iç denetim çalışmalarından yararlanılabilir. Bu değerlendirmede, ulaşılan sonuç ile iç denetim raporu sonuçlarının uyumlu olup olmadığı ve çözümlenmemiş hususlar bulunup bulunmadığı dikkate alınır.

Kurum ile yetkili kuruluşlar arasında işbirliği

MADDE 43- (1) Kurumca gerekli görüldüğünde bağımsız denetime tabi tutulan banka hakkında görüş alışverişinde bulunulmak üzere yetkili kuruluş ile toplantılar düzenlenir.

(2) Bağımsız denetçiler bu Yönetmeliğin 27 nci maddesinin 4 numaralı fıkrasında belirtilen hallerin yanısıra;

a) Önemli ölçüde suistimal olduğu bilgisini edinmeleri ya da şüphesinin oluşması,

b) Bankanın bankacılık yapma yetkisi için gerekli ölçütlerden birini yerine getirmediğini gösteren bilgilere sahip olmaları,

c) Bankanın karar organları ile ciddi bir uyuşmazlık, banka yönetiminde  bulunan bir kişinin beklenmedik şekilde işten ayrılması gibi yönetim ve muhasebe organizasyonunda ve iç kontrol sisteminde önemli etkisi olan veya olabilecek olan gelişmelerin ortaya çıkması,

ç) Bankanın hesap ve kayıt düzenine ilişkin mevzuata aykırı işlemler ile Kanun ve ilgili mevzuat ile bankanın anasözleşmesi veya tüzüğünün ciddi biçimde ihlal edildiğine ilişkin bilgiler edinmeleri

halinde de durumu öğrendikleri tarihten itibaren 7 gün içerisinde Kurumun bilgilendirilmesini sağlamak üzere ilgili sorumlu ortak başdenetçiyi bilgilendirirler.

(3) Kurum, yetkili kuruluştan, banka tarafından Kanun ve ilgili mevzuat ile belirlenen standart oranların hesaplanmasında kullanılan yöntemin uygunluğunun, Kuruma verilen raporlardaki bilgilerin doğruluğunun tespit edilmesi gibi hususlarda bağımsız denetçilere ilave görevler verilmesini talep edebilir.

Uzmanlar ile işbirliği

MADDE 44- (1) Bağımsız denetçinin uzmanlığının bulunmadığı konularda dışarıdan görüş alınmasına yönelik talebinin ilgili sorumlu ortak baş denetçi tarafından uygun görülmesi halinde, yetkili kuruluşun yönetim kurulunca, konuya ilişkin finansal raporlama kaleminin önemlilik derecesi, yanlış beyan riski, diğer denetim kanıtlarının sayısı ve niteliği gibi hususlar dikkate alınarak bu talebin geçerliliğini değerlendirilir. Uygun görülmesi halinde uzmanlığı, tecrübesi ve bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirlenen bağımsızlık ilkelerine uygunluğu dikkate alınarak, talep edilen konu hakkında görüşü alınacak ya da çalışma yaptırılacak bir uzman belirlenir.

            (2) Yetkili kuruluş, belirlenen uzmandan kendi meslek birliğince açıklanan ilke ve esaslara uygun hareket edileceğinin taahhüt edilmesini ve olası bir görüş ayrılığı halinde bir başka kişi veya kuruluşun ya da kendi meslek birliklerinin hakemliğine başvurulacağının kabul edilmesini talep eder.

(3) Bağımsız denetçiler, bağımsız denetim faaliyetleri sırasında çalışma yaptırılan ya da görüşü alınan uzmanın yeterliliği veya tarafsızlığı hakkında tereddütlerinin oluşması halinde, bu durumu ivedi olarak sorumlu ortak başdenetçiye bildirir. Hazırlanan çalışma ya da alınan görüşün yeterli denetim kanıtı sayılıp sayılmayacağına sorumlu ortak başdenetçi ve bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrasu uayrınca seçilen kalite güvence sisteminden sorumlu yönetim kurulu üyeleri tarafından karar verilir.

(4) Uzmanın çalışmasının sonuçları uygun bir denetim kanıtı sağlamıyorsa veya diğer denetim kanıtlarıyla tutarlı değilse, sorumlu ortak başdenetçi konuyu çözüme kavuşturmak amacıyla bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinin (4) numaralı fıkrası uayraınca seçilen bank denetim komitesi üyesi ve ilgili uzmanla görüşür. Sonucuna göre bir başka uzmanın görevlendirilmesini talep etmek de dahil olmak üzere ilave denetim tekniklerini uygulayabilir.

(5) Uzman kuruluşun unvanı ya da uzman kişinin adı ve soyadının, denetim sürecine katılma derecesinin ve çalışmasının açıklanması için uzmanın izninin alınması zorunludur. Ancak, uzmanın çalışması sonucunda bankanın beyan ettiği hususlarda bir değişiklik olmadıkça bağımsız denetim raporunda uzmanın çalışmasına atıfta bulunulamaz.

ONUNCU BÖLÜM

Hesap Dönemi Sonrası İşlemler

Hesap döneminin kapanışından sonraki işlemler

MADDE 45 (1) Bağımsız denetçi, bağımsız denetime tabi tutulan hesap döneminin başından bağımsız denetim raporunun düzenlendiği tarihe kadar olan süre içerisinde ortaya çıkan ve finansal tabloları önemlilik arzedecek ölçüde etkileyen olayların, muhesebeye ilişkin düzenlemelere uygun olarak muhasebeleştirildiğini ve açıklandığını incelemekle yükümlüdür.

(2) Bu süre içinde, finansal tablolarda düzeltme veya açıklama gerektirecek bulguları ortaya çıkarmak için, bağımsız denetçi, banka yönetim kurulu, olağan genel kurul ve olağanüstü genel kurul toplantı tutanaklarını inceler, henüz yazıya geçmemiş kararlar hakkında banka yönetiminden bilgi alır, bankanın, varsa denetlenen dönemden sonraki en son ara dönem finansal tablolarını, bütçesini, nakit akım öngörülerini ve yönetim kuruluna sunulan diğer raporları gözden geçirir ve daha önce elde ettiği aynı içerikli bilgileri banka yönetimi ile görüşerek güncelleştirir. Elde edilen bilgiler çerçevesinde, hesap döneminin kapanışından sonra finansal tabloları etkileyebilecek olan yeni bir yükümlülük altına girilip girilmediği veya yeni bir yükümlülük doğurabilecek işlem yapılıp yapılmadığı, aktiflerin herhangi bir şekilde satılıp satılmadığı veya herhangi bir şekilde zarara uğranıp uğranılmadığı, kayıtlarda önemlilik derecesi yüksek herhangi bir düzeltme yapılıp yapılmadığı değerlendirilir.

(3) Bağımsız denetim raporunun düzenlendiği tarihten finansal tabloların yayımlandığı tarihe kadar olan süre içinde, finansal tabloları etkileyecek olaylardan bağımsız denetçi sorumlu değildir. Bu tür olaylardan bağımsız denetçiyi haberdar etmek bankanın sorumluluğundadır. Bağımsız denetçi, finansal tabloların yayımlanmasından önce finansal tabloları etkileyecek önemlilik derecesi yüksek bir durumu öğrenmesi halinde bankadan finansal tabloların düzeltilmesini talep eder. Finansal tabloların düzeltilmesi durumunda bağımsız denetim raporunun tarihi, düzeltmenin yapıldığı tarihten önceki bir tarih olamaz ve bu durumda düzeltme tarihine kadarki işlem ve uygulamalar da yeni rapor tarihine kadar güncellenir. Finansal tabloların düzeltilmemesi durumunda önemlilik derecesine göre şartlı veya olumsuz görüş verilebilir.

Finansal tabloların yayınlanmasından sonra ortaya çıkan olaylar

MADDE 46- (1) Finansal tabloların yayımlanmasından sonra bağımsız denetçinin finansal tablolarla ilgili herhangi bir denetim yapma sorumluluğu yoktur.

(2) Bağımsız denetçi, bağımsız denetim raporunun düzenlendiği tarihden önce gerçekleşmiş olmakla birlikte finansal tabloların yayımlanmasından sonra ortaya çıkan ve raporun düzenlenmesi aşamasında bilinmesi halinde finansal tablolarda önemli değişiklikler yapılmasını zorunlu kılacak bir durumla karşılaştığında, finansal tabloların değiştirilmesi olasılığını göz önünde bulundurur ve banka yönetimi ile düzeltme yapılması hususunu görüşür.

(3) Finansal tabloların düzeltilmesi durumunda yetkili kuruluş ve bağımsız denetçileri, gerekli denetim tekniklerini uygulayarak, banka yönetim kurulunun düzeltmelerini kontrol eder.

(4) Yetkili kuruluş düzeltmeleri esas alarak daha önce yayınlanmış olan raporun değişme sebebini belirten detaylı açıklamaları içeren yeni bir rapor hazırlar. Yeni raporun tarihi değişikliğin yapıldığı tarihten önceki bir tarih olamaz. Bu durumda rapor tarihine kadar olan süreye kadar geçen süreçteki işlem ve uygulamalar da yeni rapor tarihine kadar güncellenir.

(5) Bağımsız denetim raporunun düzeltilmesinin kesinlikle gerekli olduğunun düşünüldüğü ancak finansal tabloların banka tarafından düzeltilmediği durumlarda, 7 gün içinde, ilgili sorumlu ortak başdenetçi tarafından Kuruma ve bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca seçilen banka denetim komitesi üyesine bilgi verilir.

ONBİRİNCİ BÖLÜM

Bağımsız Denetim Raporu ve Bağımsız Denetçi Görüşü

Bağımsız denetim raporu

MADDE 47- (1) Bağımsız denetim raporu, hesap dönemi sonu itibariyle düzenlenen finansal tabloların yıllık denetime tabi tutulması sonucunda hazırlanan bağımsız denetçi görüşünün yazılı olarak açıklandığı metindir. Bağımsız denetim raporunda, finansal tabloların hazırlanma sorumluluğunun bankaya ait olduğu, bağımsız denetçinin sorumluluğunun bu finansal tablolar hakkında görüş bildirmek olduğunu belirten bir açıklamaya yer verilir.

(2) Bağımsız denetim raporu aşağıda belirtilen hususları içerecek şekilde düzenlenir.

a) Başlık,

b) Raporun sunulduğu merci,

c) Giriş paragrafı,

1) Bağımsız denetime tabi tutulan finansal tablolar ve bunların hangi döneme ait olduğuna ilişkin açıklama,

2) Bankanın ve bağımsız denetçinin yükümlülüklerine ilişkin açıklama,

3) Bağımsız denetimin içeriği,

4) Bağımsız denetimin bu Yönetmelik ve ilgili diğer düzenlemelere veya uygulamalara uygun olarak gerçekleştirildiğine ilişkin açıklama,

5) Bu Yönetmelik ve ilgili diğer düzenlemelere veya uygulamalara uygun olarak gerçekleştirilen bağımsız denetimin finansal tablolarda önemli bir yanlışlığın olup olmadığı konusunda makul güvenceyi sağlamak üzere planlandığı ve yapıldığına ilişkin açıklama,

6) Uygulanan denetim teknikleri,

7) Raporun dayandığı muhasebeye ilişkin düzenlemeler çerçevesinde ana ve önemli alt hesapların her biri belirtilmek ve detaylı bir şekilde incelenmek suretiyle bankanın hesaplarının söz konusu ilke ve standartlara uygunluğunun sağlandığına ilişkin açıklamalar ile banka yönetimi tarafından yapılan önemli muhasebe varsayımlarının değerlendirilmesine ilişkin açıklama,

8) Bankanın iç kontrol, iç denetim ve risk yönetim sistemleri hakkında değerlendirme,

9) Gerçekleştirilen bağımsız denetimin, bağımsız denetim görüşünün oluşturulmasına yeterli bir dayanak oluşturduğuna ilişkin açıklama,

d) Görüş paragrafı,

1) Finansal tabloların Kanunun  37 ve 38 inci maddeleri uyarınca yürürlüğe konulan muhasebeye ilişkin düzenlemelere uygun olarak hazırlandığına ilişkin açıklama,

2) Tespit edilmesi halinde Kanunun  37 ve 38 inci maddelerine aykırı işlemlerin finansal tablolar üzerindeki etkisi,

3) Yönetimle mali tablolar hakkında önemli ölçüde görüş ayrılığına düşülmesi durumunda şartlı görüş ya da olumsuz görüş bildirildiğinde bu Yönetmeliğin 49 uncu maddesi hükümleri dikkate alınarak yapılacak açıklama,

4) Finansal tablolar hakkında oluşturulan bağımsız denetçi görüşü,

5 Denetlenen dönem ile karşılaştırılacak döneme ait finansal tablolara ilişkin açıklama,

e) Bağımsız denetim raporunun tarihi,

f) Yetkili kuruluşun ticaret unvanı ve adresi,

g) Sorumlu ortak başdenetçinin imzası, adı, soyadı ve unvanı.

(3) Kurum, bu maddede içeriği belirlenen raporla ilgili olarak, rapor tespitleri bakımından gerekli görülmesi halinde, aynı veya farklı bir yetkili kuruluştan, ilave inceleme yapılmasını ve ilave rapor tanzim edilmesini isteyebilir. Bu durumda, masraflar ilgili banka tarafından karşılanır.

Olumlu görüş

MADDE 48- (1) Sorumlu ortak başdenetçi kendisine bağlı bağımsız denetim ekibinin de görüşlerini alarak,

a) Bağımsız denetim çalışmalarında genel denetim ilkelerine uyulmuş olması,

b) Bankanın finansal tablolarının, Kanunun 37 ve 38 inci maddeleri uyarınca yürürlüğe konulan muhasebeye ilişkin düzenlemelere uygun bulunması,

c) Uygulanan muhasebe politikalarında uyumluluk olması,

ç) Finansal tablolarda yer alan bilgilerin yeterli açıklıkta olması,

d) Finansal tabloları etkileyecek bir belirsizliğin bulunmaması,

e) Çalışmalarında herhangi bir kısıtlama ile karşılaşmaması

halinde (Ek:10A)’da yer alan örneğe uygun olarak olumlu görüş bildirir.

(2) Bankayla aynı risk grubunda yer alan kişilerle yapılan önemli işlemler, bankayı ve özellikle kredi portföyünde belirli bir ağırlığa sahip sektörleri doğrudan önemli ölçüde etkileyebilecek ekonomik gelişmeler ve düzenleme değişiklikleri gibi olumlu görüşü etkilemeyen, ancak ilgililerin dikkatine sunulması gerekli görülen hususlara ilişkin olumlu bağımsız denetçi görüşlerine (Ek:10B)’de yer alan örneğe uygun olarak yer verilmesi şarttır.

Şartlı veya olumsuz görüş

MADDE 49- (1) Sorumlu ortak başdenetçi kendisine bağlı bağımsız denetim ekibinin görüşlerini de alarak, olumlu görüş vermesinin mümkün olmadığı ancak buna yol açan hususların etkisinin olumsuz görüş bildirme ya da görüş bildirmemeye yol açacak kadar önemli olmaması durumunda şartlı görüş bildirir. Şartlı görüş içeren raporda, görüşün dayanağını oluşturan aykırılıklara ilişkin sorumlu ortak başdenetçi görüşlerine, (Ek:11A) ve (Ek:11B)’de yer alan örneklere uygun olarak yer verilmesi şarttır.

(2) Kanunun 37 ve 38 inci maddeleri uyarınca yürürlüğe konulan muhasebeye ilişkin düzenlemelere uyumsuzluklar, tam açıklama ilkesine uymama ve muhasebe politikalarında kabul edilemeyecek değişiklikler yapılması nedeniyle bağımsız denetimi yapılan finansal tablolar üzerinde banka yönetimiyle önemli görüş ayrılıkları oluşması veya şartlı görüşün finansal tablolardaki yetersizliği ve yanlışlığı uygun olarak açıklamadığı sonucuna ulaşılması durumunda, sorumlu ortak baş denetçi kendisine bağlı bağımsız denetim ekibinin görüşlerini de alarak olumsuz görüş bildirir. Olumsuz görüş içeren raporda, olumsuz görüşe yol açan nedenler ile bunların finansal tablolar üzerindeki etkilerine ilişkin bağımsız denetçi görüşlerine, (Ek:12)’de yer alan örneğe uygun olarak yer verilir.

(3) Sorumlu ortak başdenetçi;

a) Görüş bildirmekten kaçınmayı gerektirecek önemde olmamakla birlikte bağımsız denetim faaliyetini sınırlayan herhangi bir hususun varlığı nedeniyle finansal tablolara ilişkin bilgi ve belgelerin elde edilememesi,

b) Şüphe doğuran hususların tespiti veya muhasebe kayıtlarına yansıtılan işlemlerin niteliği dikkate alınarak, denetlenen finansal tabloların ileri bir tarihte önemli değişikliklere maruz kalabileceğinin görülmesi,

c) Bankanın devamlılığını tehlikeye düşürecek nitelikte durumların varlığı konusunda kanaat oluşması,

ç) Finansal tabloların Kanunun 37 ve 38 inci maddeleri uyarınca yürürlüğe konulan muhasebeye ilişkin düzenlemeler ile banka tarafından seçilen muhasebe politikalarına uygun olarak hazırlanmaması,

d) Finansal tablolarda yer alan kalemlerde tespit edilen hata ve suistimaller ile bunların etkilerinin giderilmesine ilişkin olarak bankayla görüş ayrılığı bulunması

            hallerinde, kendisine bağlı bağımsız denetim ekibinin görüşlerini ve bu maddenin (1) ve (2) numaralı fıkralarında belirlenen usul ve esaslar ile konunun finansal tabloların güvenilirliğine etki düzeyini dikkate alarak şartlı veya olumsuz görüş bildirir.

(4) Sorumlu ortak başdenetçinin, şartlı ya da olumsuz görüş içeren bir denetim raporu hazırlaması durumunda, bunun sebepleri ve finansal tablolar üzerindeki muhtemel etkileri raporda belirtilir. Bu açıklama, görüşün açıklandığı paragraftan hemen önce yer alır ve ayrıca bu durum daha detaylı olarak finansal tablolara ait açıklama ve dipnotlarda da yer alır.

Görüş bildirmekten kaçınma

MADDE 50- (1) Bağımsız denetim çalışmalarında karşılaşılan belirsizlik ve sınırlamaların, bağımsız denetçinin olumlu, şartlı ya da olumsuz herhangi bir görüş belirtmesini engelleyecek derecede önemli olması, finansal tablolarda yer alan önemli bir kalem hakkında yeterince kanıt toplanamaması, etkin olmayan bir muhasebe ve iç kontrol sisteminin bulunması durumunda, sorumlu ortak başdenetçi kendisine bağlı bağımsız denetim ekibinin görüşlerini de alarak finansal tablolar üzerinde görüş bildirmekten kaçınabilir. Görüş bildirmekten kaçınma durumunda düzenlenecek raporda, kaçınmaya yol açan nedenlere ilişkin bağımsız denetçi görüşlerine, (Ek:13)’de yer alan örneğe uygun olarak yer verilmesi şarttır.

Görüş dışında yapılması zorunlu açıklamalar

MADDE 51- (1) Bağımsız denetçinin görüşünü etkilemeyen ancak açıklanması gerekli görülen veya bilançonun ya da bağımsız denetim raporunun düzenlendiği tarih itibarıyla sonuçları makul bir şekilde tahmin edilemeyen ancak finansal tabloların dipnotlarında gerekli açıklamalara yer verilmiş bulunan belirsizliklerin ve benzeri diğer hususların bulunması halinde bu durum, raporun görüş kısmından sonra eklenecek ayrı bir paragrafta belirtilerek, rapor kullanıcılarının bu konuya dikkati çekilir.

Önceki dönemde bir başka yetkili kuruluş tarafından bağımsız denetime tabi tutulmuş finansal tablolar

MADDE 52- (1) Karşılaştırılacak döneme ait finansal tabloların bir başka yetkili kuruluş tarafından denetlendiği durumlarda, bir önceki döneme ait rapor esas alınır. Bu durumda, bağımsız denetim raporunda karşılaştırılacak dönemin bağımsız denetiminin bir başka yetkili kuruluş tarafından yapıldığı hususunun yanısıra önceki yetkili kuruluş ve bağımsız denetçilerce yazılan raporun tarihi, türü ve içeriği hakkında açıklamalar yapılır.

(2) Bağımsız denetçilerce, bağımsız denetime tabi tutulan hesap dönemine ait finansal tabloların bağımsız denetimi gerçekleştirilirken, önceki hesap dönemine ilişkin finansal tabloları önemlilik arzedecek ölçüde etkileyen bir yanlışlığın olmasına karşın bu durumun önceki döneme ait bağımsız denetim raporunda düzeltilmediğinin farkına varılması halinde sorumlu ortak başdenetçi, konu hakkında banka yönetim kuruluna bilgi verilmesini ve gerekli değişikliklerin yapılması için girişimde bulunmak amacıyla yetki alınmasını sağlamak için bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca seçilen banka denetim komitesi üyesini bilgilendirir ve Kuruma da bilgi verir. Banka yönetim kurulundan yetki aldıktan sonra önceki döneme ilişkin bağımsız denetimi gerçekleştiren bağımsız denetçiler ile irtibata geçer. Bu durumun doğrulanması halinde önceki dönem finansal tablolarının düzeltilmesini ya da bağımsız denetim raporunun yeniden düzenlenmesini talep edebilir.

(3) Düzeltme önerisinin ya da karşılaştırılacak döneme ait bağımsız denetim raporunun yeniden yayımlanması talebinin önceki yetkili kuruluş ve bağımsız denetçileri tarafından kabul edilmemesi halinde, bağımsız denetim raporunun giriş paragrafında bu maddenin (1) numaralı fıkrasında belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde açıklama yapılır.

Önceki dönemde bir başka yetkili kuruluş tarafından bağımsız denetime tabi tutulmamış finansal tablolar

MADDE 53- (1) Karşılaştırılacak döneme ait finansal tablolar bağımsız denetime tabi tutulmamış ise bağımsız denetim raporunda bu tabloların bağımsız denetime tabi tutulmadığı belirtilmelidir. Ayrıca, finansal tabloların dipnotunda da bağımsız denetime tabi tutulmayan hesaplar hakkında açıklama yapılmalıdır. Bu durum, bağımsız denetçinin denetlenen hesap dönemine ait açılış bakiyeleri ile ilgili uygun yöntem ve teknikleri uygulama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

(2) Bağımsız denetçi bağımsız denetime tabi tutulan hesap dönemine ait açılış bakiyelerinde önemlilik arzdedecek bir hata bulduğunda banka yönetiminden bu tutarların düzeltmesi talep edilir. Banka yönetiminin bu öneriyi reddetmesi halinde bu durum raporda belirtilir.

ONİKİNCİ BÖLÜM

Sınırlı Denetim

Sınırlı denetim

            MADDE 54- (1) Finansal tabloların yayımlanması zorunluluğu olan ara dönemler itibarıyla bankaca düzenlenen konsolide ve konsolide olmayan finansal tablolar, tam kapsamlı denetime tabi tutulmaz. Sınırlı denetim ilkeleri çerçevesinde denetlenen ara dönem finansal tabloları ile ilgili bir denetim görüşü bildirilmez, ancak, yayımlanan finansal tablolarda, finansal tabloların yetkili kuruluşça sınırlı denetime tabi tutulduğu hususunun belirtilmesi şarttır.

(2) Sınırlı denetimde, yetkili kuruluşça önceki hesap dönemi sonu itibarıyla esas alınan önemlilik düzeyi dikkate alınarak ve bu Yönetmeliğin 33 üncü maddesinde belirtilen denetim tekniklerinden ağırlıklı olarak bilgi toplama ve analitik inceleme teknikleri kullanılarak bağımsız denetim gerçekleştirilir.

Sınırlı denetim için gerekli koşullar

MADDE 55- (1) Sınırlı denetim yapılabilmesi için, yetkili kuruluş ile bankanın denetim sözleşmesi akdetmiş olması zorunludur. Bu Yönetmeliğin 21 nci maddesinde belirlenen asgari sözleşme hükümlerine ilaveten bağımsız denetim sözleşmesine, sınırlı denetim yapılması halinde;

a) Bankaca herhangi bir kısıtlama olmaksızın sınırlı denetimin yürütülmesi için gerekli olan tüm kayıt, belge ve diğer bilgilere ulaşma imkânının sağlanacağına,

b) Yetkili kuruluşca yürütülecek bağımsız denetim çalışmasının muhtemel hataları, Kanun ve ilgili mevzuat dışı işlem ve eylemleri veya usulsüzlükleri açığa çıkaracağına dair güvence verilemeyeceği ve  denetim görüşünün bildirilmeyeceğine

ilişkin hükümler konulmalıdır.

Sınırlı denetimin planlanması

MADDE 56- (1) Bankanın organizasyon yapısı, iç kontrol ve muhasebe sistemleri, aktif, pasif, gelir ve gider kalemlerinin içeriklerini kapsayan bilgilerin güncelleştirilmesi sonrasında bu Yönetmeliğin altıncı bölümünde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde sınırlı denetim planlanır.

Sınırlı denetimde belgeleme

MADDE 57- (1) Yetkili kuruluşlar ve bağımsız denetçiler sınırlı denetimde  bu Yönetmeliğin sekizinci bölümünde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde belgelendirme yapmakla yükümlüdür.

Sınırlı denetim raporu

MADDE 58- (1) Bağımsız denetçi önceki hesap dönemi sonuna ilişkin bağımsız denetim raporunun düzenlendiği tarihten sonra meydana gelen, finansal tablolar üzerinde etkisi olabilecek ve düzeltme kaydı veya açıklama gerektiren olayları da inceler ve bunları ilk sınırlı denetim raporunda belirtir. Ancak, bağımsız denetçinin denetim sözleşmesinde aksi bir hüküm bulunmadıkça, sınırlı denetim raporunun düzenlendiği tarihten sonra meydana gelen olayları saptamaya yönelik herhangi bir denetim çalışması yapma zorunluluğu yoktur.

(2) Sınırlı denetime tabi tutulan finansal tabloların önemli yanlışlıklar içerdiği sonucuna ulaşılması halinde, bu bilgiler üzerinde makul bir güvence belirtebilmek veya raporda değişiklik yapılmasının gerekli olduğunu teyit edebilmek için ek denetim yöntemleri uygulanarak yanlış beyanın kaynağının tespit edilmesi ve sınırlı denetim raporunun bu hususlar dikkate alınarak düzenlenmesi zorunludur.

(3) Sınırlı denetim raporunda yetkili kuruluşça sınırlı denetim yapıldığı (Ek:14A), (Ek:14B), (Ek:14C) ve (Ek:14D)’de yer alan örneklere uygun olarak belirtilerek;

a) Sınırlı denetime tabi tutulan finansal tabloların doğru bir biçimde düzenlendiği, finansal raporlamaya ilişkin düzenlemelere uygun olduğu, doğru bir görüş sağlamadığına dair önemli bir hususa rastlanmadığı veya,

b) Sınırlı denetime tabi tutulan finansal tabloların finansal raporlamaya ilişkin düzenlemelere uygun olmadığı, doğru bir görüş sağlamadığına dair önemli bir hususa rastlanılması durumunda finansal tabloların doğru yansıtılmasına engel teşkil ettiği düşünülen hususlar ve bu hususların finansal tablolar üzerindeki muhtemel rakamsal etkileri, belirlenmesi mümkün olmayan durumlar dışında gösterilmek suretiyle, finansal tabloların finansal raporlamaya ilişkin düzenlemelere uygun olmadığı, gerçek ve doğru bir görüş sağlamadığı ya da,

c) Önemlilik arzedecek ölçüde bir sınırlama bulunuyorsa, bu sınırlama ile birlikte sınırlama olmaması durumunda finansal tablolarda yapılması gerekecek düzeltme kayıtları da dikkate alınarak sınırlamanın muhtemel etkisi, bağımsız denetçinin hiçbir derecede güvence sağlayamayacağı kadar önemlilik düzeyi yüksek ve kapsamlı bir boyutta ise finansal tabloların finansal raporlamaya ilişkin düzenlemelere uygun olmadığı, doğru bir görüş sağlamadığı

şeklinde bir değerlendirme yapılır.   

(5) Sınırlı denetim raporu aşağıdaki hususları içerecek şekilde düzenlenir.

a)      Başlık,

b) Raporun sunulduğu merci,

c) Giriş paragrafı,

1) Sınırlı denetime tabi tutulan finansal tablolar ve bunların hangi döneme ait olduğuna ilişkin açıklama,

2) Bankanın ve yetkili kuruluş ile bağımsız denetçilerin yükümlülüklerine ilişkin açıklama,

ç) Sınırlı denetimin içeriğinin açıklandığı paragraf,

1) Sınırlı denetimin, bu Yönetmelik ve ilgili düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirildiğine ilişkin açıklama,

2) Sınırlı denetimin ağırlıklı olarak bilgi toplama ve analitik denetim teknikleri ile  yapıldığına ilişkin açıklama,

3) Yapılan çalışmaların tam kapsamlı denetime kıyasla daha az güvence sağladığının ve tam kapsamlı bir denetim görüşü vermediğine ilişkin açıklama,

d) Yapılan çalışma sonucunda sınırlı bir güvence sağlanmış olduğunu belirten ifade,

e) Sınırlı denetim raporunun tarihi,

f) Yetkili kuruluşun ticaret unvanı ve adresi,

g) Sorumlu ortak başdenetçinin imzası, adı ve soyadı ile unvanı.

ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Diğer Hükümler

Özel amaçlı bağımsız denetim raporu

MADDE 59- (1) Özel amaçlı bağımsız denetime başlanılmadan önce, banka ile yetkili kuruluş arasında bağımsız denetimin türü ve düzenlenecek rapora ilişkin olarak sözleşme yapılması zorunludur. Özel amaçlı bağımsız denetim sözleşmesi de bu Yönetmeliğin 20 nci, 21 inci, (1) numaralı fıkrası hariç 22 nci , 23 üncü  ve 24 üncü maddelerinde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanır. Özel amaçlı bağımsız denetime ilişkin mesleki sorumluluk sigortasına esas matrah özel amaçlı bağımsız denetim yaptırılacak konuya ilişkin hesap bakiyesi dikkate alınarak belirlenir.   

(2) Kurum özel amaçlı denetimin bankanın yıllık ve ara denetimlerini gerçekleştiren yetkili kuruluş dışındaki bir başka yetkili kuruluş tarafından yapılmasını isteyebilir.

(3) Özel amaçlı bağımsız denetimin konusuna göre uygulanacak denetim stratejisi ve teknikleri bu Yönetmeliğin yedinci bölümünde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde belirlenir.

(4) Sorumlu ortak başdenetçi kendisine bağlı bağımsız denetim ekibinin görüşlerini de alarak, özel amaçlı denetim süresince elde ettiği denetim kanıtlarından ulaşılan sonuçları değerlendirir ve görüşünü içeren bir rapor düzenler.

Bağımsız denetim raporlarının bildirimi

MADDE 60- (1) Bankaların finansal tablolarının onaylanması ve bağımsız denetim raporunun düzenlenmesi aynı yetkili kuruluşca yapılır. Düzenlenen bağımsız denetim raporlarının bir örneği, yetkili kuruluşu temsil ve ilzama yetkili olanların imzasını taşıyan bir yazı ekinde ivedi olarak bankanın yönetim kuruluna iletilmek üzere bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca görevlendirilen banka denetim komitesi üyesine verilir.

(2) Hesap dönemi sonu itibariyle yapılan bağımsız denetim sonucu düzenlenen bağımsız denetim raporları, ilgili bulunduğu hesap dönemine esas finansal tabloların görüşüleceği genel kurul toplantısından en az 15 gün önce pay sahiplerinin emrine hazır bulundurulur ve genel kurulda okunur. Yetkili kuruluşça genel kurul tarihini izleyen 30 gün içinde de konsolide bağımsız denetim raporları ile birlikte Kuruma gönderilir.

(3) Ara dönemler itibarıyla düzenlenen bağımsız denetim raporlarından konsolide olmayanlar ilgili dönem sonunu izleyen 45 gün içinde, konsolide olanlar ise 60 gün içinde yetkili kuruluş tarafından Kuruma gönderilir.

(4) Arızî hallerde bağımsız denetim raporlarının Kuruma gönderilmesine ilişkin ek süre vermeye Kurum yetkilidir.

(5) Özel amaçlı bağımsız denetim raporu yetkili kuruluşu temsil ve ilzama yetkili olanların imzasını taşıyan bir yazı ekinde Kuruma verilir. Kurumca uygun görülmesi halinde özel amaçlı bağımsız denetim raporunun bir örneği ilgili bankaya gönderilir. 

Finansal holding şirketleri

MADDE 61- (1) Kurumun denetim ve gözetimine tabi finansal holding şirketlerinin her hesap dönemi sonu itibarıyla yayımlayacakları finansal tablolara ilişkin yapılacak yıllık denetimleri ile özel amaçlı bağımsız denetimlerinde de mesleki sorumluluk sigortasına ilişkin hükümleri hariç olmak üzere bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri

MADDE 62- (1) Finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketlerinin hesap dönemi sonunda genel kurullarına sunulacak  bilançoları ve gelir tabloları ile varlık yönetim şirketlerinin Haziran ayı sonu itibarıyla düzenlenecek bilanço ve gelir tablolarının yanısıra genel kurullarına sunulacak hesap dönemi sonuna ait bilançoları ve gelir tabloları mesleki sorumluluk sigortasına ilişkin hükümleri hariç olmak üzere bu Yönetmelikteki esas ve usullere göre bağımsız denetime tabi tutulur. Bu Yönetmelik hükümleri bu maddede belirtilen  kuruluşların özel amaçlı bağımsız denetimlerinde de uygulanır.

Mesleki sorumluluk sigortasının tazmini

MADDE 63- (1) Kurulca bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendi kapsamında bir yetkili kuruluşun bankalarda bağımsız denetim yapma yetkisinin sürekli kaldırılmasına karar verilmesi halinde, Kurum mevduat sahiplerinin veya finansal tablo kullanıcılarının zarara uğradıklarına ilişkin yapacakları başvuru üzerine, ilgililerin zararlarının karşılanmasını mesleki sorumluluk sigortası yaptırılan şirketden talep eder.  

ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Son Hükümler

Kaldırılan düzenlemeler

MADDE 64- (1) 31/01/2002 tarihli ve 24657 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Bağımsız Denetim İlkelerine İlişkin Yönetmelik” ile “Bağımsız Denetim Yapacak Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Yetkilerinin Geçici veya Sürekli Olarak Kaldırılması Hakkında Yönetmelik” yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1- Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce yetkilendirilmiş kuruluşlar, 1 yıl içerisinde durumlarını bu Yönetmeliğe uygun hale getirirler. Uygunluk sağlandığını Kuruma belgeleriyle tevsik edemeyen kuruluşların yetkisi kaldırılır.

Geçici Madde 2– (1) Bu Yönetmeliğin 64 üncü maddesi uyarınca kaldırılan “Bağımsız Denetim Yapacak Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Yetkilerinin Geçici veya Sürekli Olarak Kaldırılması Hakkında Yönetmelik”in 9 uncu maddesine istinaden bankaların bağımsız denetim sözleşmesi imzaladıkları farklı ortaklık ve bağımsız denetçi kadrosuna sahip olmakla birlikte yurtiçi veya yurtdışındaki aynı bağımsız denetim şirketi ile hukuki bağlantısı bulunan yetkili kuruluşlar da bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin (12) numaralı fıkrasında belirlenen azami süreye dahil edilir.

            Geçici Madde 3- (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce yetkili kuruluş ile imzalanan bağımsız denetim sözleşmesi uyarınca bağımsız denetçinin denetim faaliyetinde bulunduğu süre, bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin (12) numaralı fıkrasından belirtilen 4 yıllık sürenin hesaplanmasında dikkate alınır.

            Geçici Madde 4- (1) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce yetkilendirilmiş kuruluşların bağımsız denetim faaliyetinde bulundukları süre, bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin (12) numaralı fıkrasında belirtilen 7 yıllık sürenin hesaplanmasında dikkate alınır.

            Geçici Madde 5- (1) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce yetkilendirilmiş kuruluşlar için bankalarda bağımsız denetim faaliyetinde bulunulmayan süre bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin (3) numaralı fıkrasında belirtilen 5 hesap döneminin hesaplanmasında dikkate alınır.

Yürürlük

MADDE 65- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 66- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Başkanı yürütür.

ORTAKLARIN/YÖNETİM KURULU BAŞKANI VE ÜYELERİN/BAĞIMSIZ DENETÇİLERİN ÖZGEÇMİŞLERİ

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE

(İCRA TETKİK HAKİMLİĞİNE)

(İLGİLİ DİĞER MERCİLERE)

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna verilmek üzere, müflis olmadığıma/ konkordato ilan etmediğime/ uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırma başvurumun tasdik edilmediğine/ hakkımda iflasın ertelenmesi kararı verilmediğine ilişkin tarafıma bir belge verilmesini arz ederim.

....../....../......

ADI-SOYADI

     İMZA

SOYADI                                    :

ADI                                            :

BABA ADI                                :

ANA ADI                                  :

DOĞUM YERİ/TARİHİ          :

NÜFUSA KAYITLI OLDUĞU

İL                                               :

İLÇE                                          :

MAHALLE/KÖY                      :

CİLT NO                                   :

AİLE SIRA NO                        :

SIRA NO                                   :

ADRESİ                                    :

     .................................

TASARRUF MEVDUATI SİGORTA KURULU BAŞKANLIĞINA

     .................................

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna verilmek üzere, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 71 inci maddesi uygulanan bankalarda veya bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilmiş olan bankalarda nitelikli paya sahip olmadığıma veya kontrolü elimde bulundurmadığıma ilişkin bir belgenin tarafıma verilmesini arz ederim.

....../....../......

ADI-SOYADI

     İMZA

SOYADI                                    :

ADI                                            :

BABA ADI                                :

ANA ADI                                  :

DOĞUM YERİ/TARİHİ          :

NÜFUSA KAYITLI OLDUĞU  .

İL                                               :

İLÇE                                          :

MAHALLE/KÖY                      :

CİLT NO                                   :

AİLE SIRA NO                        :

SIRA NO                                   :

ADRESİ                                    :

TASARRUF MEVDUATI SİGORTA KURULU BAŞKANLIĞINA

     .................................

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna verilmek üzere, tasfiyeye tâbi tutulan bankerler ile iradî tasfiye haricinde tasfiyeye tâbi tutulan finansal kuruluşlarda, faaliyet izni kaldırılan kalkınma ve yatırım bankalarında, ortaklarının temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna intikal eden veya bankacılık yapma ve mevduat ve katılım fonu kabul etme izin ve yetkileri kaldırılan kredi kuruluşlarında, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna intikalinden veya bankacılık yapma ve mevduat ve katılım fonu kabul etme izin ve yetkileri kaldırılmadan önce nitelikli paya sahip olmadığıma veya kontrolü elimde bulundurmadığıma ilişkin bir belgenin tarafıma verilmesini arz ederim.

....../....../......

ADI-SOYADI

     İMZA

SOYADI                                    :

ADI                                            :

BABA ADI                                :

ANA ADI                                  :

DOĞUM YERİ/TARİHİ          :

NÜFUSA KAYITLI OLDUĞU  .

İL                                               :

İLÇE                                          :

MAHALLE/KÖY                      :

CİLT NO                                   :

AİLE SIRA NO                        :

SIRA NO                                   :

ADRESİ                                    :

TAAHHÜTNAME

BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME

KURUMUNA

….…………A.Ş. Bağımsız Denetim Kuruluşu dışında bir bağımsız denetim, derecelendirme veya değerleme kuruluşunda ortaklığımın bulunmadığını, yönetim kurulu başkanı veya üyesi olarak görev yapmadığımı ve diğer kamu kuruluşlarınca bağımsız denetim, derecelendireme ya da değerleme yapma yetkisi iptal edilmiş olan bağımsız denetim, derecelendirme veya değerleme kuruluşlarında ortak veya yetki iptaline neden olan faaliyetlerde bağımsız denetçi, derecelendirme uzmanı ya da değerleme uzmanı sıfatı ile yer almadığımı beyan ve taahhüt ederim.

....../....../......

İMZA

ADI-SOYADI

UNVAN

TAAHHÜTNAME

BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME

KURUMUNA

Bağımsız denetim faaliyeti dışında çalışmadığımı ve herhangi bir ticari faaliyette bulunmadığımı beyan ve taahhüt ederim.

....../....../......

İMZA

ADI-SOYADI

UNVAN

TAAHHÜTNAME

BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME

KURUMUNA

….…………A.Ş. Bağımsız Denetim Kuruluşunda tam zamanlı görev yaptığımı beyan ve taahhüt ederim.

....../....../......

İMZA

ADI-SOYADI

UNVAN

ADLİ SİCİL VE İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE

(CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA)

     .................................

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna verilmek üzere, arşiv kayıtlarını da içeren adli sicilimin çıkarılarak tarafıma verilmesini arz ederim.

....../....../......

ADI-SOYADI

     İMZA

SOYADI                                    :

ADI                                            :

BABA ADI                                :

ANA ADI                                  :

DOĞUM YERİ/TARİHİ          :

NÜFUSA KAYITLI OLDUĞU

İL                                               :

İLÇE                                          :

MAHALLE/KÖY                      :

CİLT NO                                   :

AİLE SIRA NO                        :

SIRA NO                                   :

ADRESİ                                    :

TAAHHÜTNAME

BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME

KURUMUNA

Yurtdışında bağımsız denetim yapma yetkisi iptal edilmiş bir bağımsız denetim kuruluşunda ya da derecelendirme veya değerleme kuruluşunda nitelikli paya sahip olmadığı beyan ve taahhüt ederim.

....../....../......

İMZA

ADI-SOYADI

UNVAN

BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU

Olumlu Görüş

            .................................................... A.Ş. Yönetim Kuruluna:

            .................................... A.Ş.’nin (ve konsolidasyona tabi ortaklıklarının) ...../...../..... tarihi itibarıyla hazırlanan (konsolide) bilançosu ile aynı tarihte sona eren döneme ait (konsolide) gelir tablosu, nakit akım tablosu ve özkaynak değişim tablosunu denetlemekle görevlendirilmiş bulunuyoruz. Rapor konusu mali tablolar Banka yönetiminin sorumluluğundadır. Bağımsız denetimi yapan kuruluş olarak üzerimize düşen sorumluluk, denetlenen mali tablolar üzerinde görüş bildirmektir.

            Denetim, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca yürürlüğe konulan hesap ve kayıt düzeni ile muhasebe standartları ve bağımsız denetim ilkelerine ilişkin düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu düzenlemeler, bağımsız denetimin, mali tablolarda önemli bir hatanın olup olmadığı konusunda makul  güvence sağlamak üzere planlanmasını ve yürütülmesini gerektirmektedir. Denetim, mali tablolarda yer alan tutar ve açıklamalara ilişkin bilgi ve verilerin test edilerek incelenmesinin ve doğrulanmasının yanısıra, uygulanan muhasebe standartlarının ve yönetim tarafından yapılan önemli muhasebe tahminlerinin ve finansal tabloların bir bütün olarak sunumunun ve bankanın iç kontrol ve risk yönetim sistemlerine ilişkin değerlendirilmesini içermektedir. Gerçekleştirilen denetimin, görüşümüzün oluşturulmasına makul ve yeterli bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.

            Görüşümüze göre, ilişikteki finansal tablolar, bütün önemli taraflarıyla, ........................................................ A.Ş.’nin ...../...../..... tarihi itibarıyla mali durumunu ve aynı tarihte sona eren döneme ait faaliyet sonuçları ile nakit akımlarını 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 37 ve 38 inci maddeleri gereğince yürürlükte bulunan düzenlemelerde belirlenen muhasebe ilke ve standartlarına uygun olarak doğru bir biçimde yansıtmaktadır.

BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU

Olumlu Görüş

(Şartlı Görüş Belirtilmeksizin Dikkat Çekilecek Hususlar Bulunması Durumunda )

            ........................................ A.Ş. Yönetim Kuruluna:    

            ................................ A.Ş.’ nin (ve konsolidasyona tabi ortaklıklarının)  ...../...../..... tarihi itibarıyla hazırlanan (konsolide) bilançosu ile aynı tarihte sona eren döneme ait (konsolide) gelir tablosu, nakit akım tablosu ve özkaynak değişim tablosunu denetlemekle görevlendirilmiş bulunuyoruz. Rapor konusu mali tablolar Banka yönetiminin sorumluluğundadır. Bağımsız denetimi yapan kuruluş olarak üzerimize düşen sorumluluk, denetlenen mali tablolar üzerinde görüş bildirmektir.

            Denetim, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca yürürlüğe konulan hesap ve kayıt düzeni ile muhasebe standartlarına ve bağımsız denetim ilkelerine ilişkin düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu düzenlemeler, bağımsız denetimin, mali tablolarda önemli bir hatanın olup olmadığı konusunda makul güvence sağlamak üzere planlanmasını ve yürütülmesini gerektirmektedir. Denetim, mali tablolarda yer alan tutar ve açıklamalara ilişkin bilgi ve verilerin test edilerek incelenmesinin ve doğrulanmasının yanı sıra, uygulanan muhasebe standartlarının ve yönetim tarafından yapılan önemli muhasebe tahminlerinin ve mali tabloların bir bütün olarak sunumunun ve denetlenenin iç kontrol ve risk yönetim sistemlerine ilişkin değerlendirilmesini içermektedir. Gerçekleştirilen denetimin, görüşümüzün oluşturulmasına makul ve yeterli bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.

            Görüşümüze göre, ilişikteki mali tablolar, bütün önemli taraflarıyla, ........................................................ A.Ş.’nin ...../...../..... tarihi itibarıyla mali durumunu ve aynı tarihte sona eren döneme ait faaliyet sonuçları ile nakit akımlarını 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 37 ve 38 incimaddeleri gereğince yürürlükte bulunan düzenlemelerde belirlenen muhasebe ilke ve standartlarına uygun olarak doğru bir biçimde yansıtmaktadır.

Görüşümüzü etkilememekle birlikte aşağıdaki husus(lar)a dikkat çekilmesi gerekli görülmüştür:*

            1. ..........................................................................................................................

            2. ..........................................................................................................................

            3. ..........................................................................................................................

 (*) Şartlı görüş belirtmeye gerek bulunmayan ancak dikkat edilmesi gerekli görülen hususlar açıklamalı olarak belirtilir.

BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU

Şartlı Görüş 

(Denetim Kapsamında Kısıtlama Olması Durumunda)

            ........................................ A.Ş. Yönetim Kuruluna:

            ............................... A.Ş.’ nin (ve konsolidasyona tabi ortaklıklarının)  ...../...../..... tarihi itibarıyla hazırlanan (konsolide) bilançosu ile aynı tarihte sona eren döneme ait (konsolide) gelir tablosu, nakit akım tablosu ve özkaynak değişim tablosunu denetlemekle görevlendirilmiş bulunuyoruz. Rapor konusu mali tablolar Banka yönetiminin sorumluluğundadır. Bağımsız denetimi yapan kuruluş olarak üzerimize düşen sorumluluk, denetlenen mali tablolar üzerinde görüş bildirmektir.

            Denetim, aşağıda (...ncı paragrafta) belirtilen husus(lar) dışında, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca yürürlüğe konulan hesap ve kayıt düzeni ile muhasebe ve bağımsız denetim ilkelerine ilişkin düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu düzenlemeler, bağımsız denetimin, mali tablolarda önemli bir hatanın olup olmadığı konusunda makul güvence sağlamak üzere planlanmasını ve yürütülmesini gerektirmektedir. Denetim, mali tablolarda yer alan tutar ve açıklamalara ilişkin bilgi ve verilerin test edilerek incelenmesinin ve doğrulanmasının yanı sıra, uygulanan muhasebe standartlarının ve yönetim tarafından yapılan önemli muhasebe tahminlerinin ve mali tabloların bir bütün olarak sunumunun ve denetlenenin iç kontrol ve risk yönetim sistemlerine ilişkin değerlendirilmesini içermektedir. Gerçekleştirilen denetimin, görüşümüzün oluşturulmasına makul ve yeterli bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.

(Bağımsız denetim faaliyetine getirilen sınırlandırma ve bu nedenle doğrulanamayan hususlar yazılacaktır) (Örnek: Bankanın kredi bakiyeleri içerisinde yer alan ........ TL tutarındaki müşteri bakiyeleri için teyit mektubu alınamadığından, bu hususun ................ üzerindeki etkisi tespit edilememiştir.)

Görüşümüze göre, yukarıda (....ncı paragrafta) açıklanan husus(lar)ın finansal tablolar üzerindeki muhtemel etkileri haricinde ilişikteki finansal tablolar, bütün önemli taraflarıyla, ........................................... A.Ş.’nin ...../...../..... tarihi itibarıyla mali durumunu ve aynı tarihte sona eren döneme ait faaliyet sonuçlarını ve nakit akımlarını 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 37 ve 38 inci maddeleri gereğince yürürlükte bulunan düzenlemelerde belirlenen muhasebe ilke ve standartlarına uygun olarak doğru bir biçimde yansıtmaktadır.

BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU

Şartlı Görüş

 (Yönetimle Görüş Ayrılığı, Mali Tablolarda Düzeltme Gerektiren Tespit Bulunması Durumunda)

            ........................................ A.Ş. Yönetim Kuruluna:

            ............................... A.Ş.’ nin (ve konsolidasyona tabi ortaklıklarının)  ...../...../..... tarihi itibarıyla hazırlanan (konsolide) bilançosu ile aynı tarihte sona eren döneme ait (konsolide) gelir tablosu, nakit akım tablosu ve özkaynak değişim tablosunu denetlemekle görevlendirilmiş bulunuyoruz. Rapor konusu mali tablolar Banka yönetiminin sorumluluğundadır. Bağımsız denetimi yapan kuruluş olarak üzerimize düşen sorumluluk, denetlenen mali tablolar üzerinde görüş bildirmektir.

            Denetim, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca yürürlüğe konulan hesap ve kayıt düzeni ile muhasebe ve bağımsız denetim ilkelerine ilişkin düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu düzenlemeler, bağımsız denetimin, mali tablolarda önemli bir hatanın olup olmadığı konusunda makul güvence sağlamak üzere planlanmasını ve yürütülmesini gerektirmektedir. Denetim, mali tablolarda yer alan tutar ve açıklamalara ilişkin bilgi ve verilerin test edilerek incelenmesinin ve doğrulanmasının yanı sıra, uygulanan muhasebe standartlarının ve yönetim tarafından yapılan önemli muhasebe tahminlerinin ve mali tabloların bir bütün olarak sunumunun ve denetlenenin iç kontrol ve risk yönetim sistemlerine ilişkin değerlendirilmesini içermektedir. Gerçekleştirilen denetimin, görüşümüzün oluşturulmasına makul ve yeterli bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.

(Muhasebe ilke ve standartlarına uyumsuzluk veya hatanın mali tablonun ilgili hesapları üzerindeki etkileri yazılacaktır) (Örnek: Banka’nın faiz gider reeskontları olması gereken tutardan ………TL az hesaplandığından, .............)

            Görüşümüze göre, yukarıda (...ncı paragrafta) açıklanan husus(lar)ın mali tablolar üzerindeki etkileri haricinde, ilişikteki finansal tablolar, bütün önemli taraflarıyla, .................................................. A.Ş.’nin ...../...../..... tarihi itibarıyla mali durumunu ve aynı tarihte sona eren döneme ait faaliyet sonuçlarını ve nakit akımlarını 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 37 ve 38 inci maddeleri gereğince yürürlükte bulunan düzenlemelerde belirlenen muhasebe ilke ve standartlarına uygun olarak doğru bir biçimde yansıtmaktadır.

BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU

Olumsuz Görüş

            ........................................ A.Ş. Yönetim Kuruluna:

            ............................... A.Ş.’ nin (ve konsolidasyona tabi ortaklıklarının)  ...../...../..... tarihi itibarıyla hazırlanan (konsolide) bilançosu ile aynı tarihte sona eren döneme ait (konsolide) gelir tablosu, nakit akım tablosu ve özkaynak değişim tablosunu denetlemekle görevlendirilmiş bulunuyoruz. Rapor konusu mali tablolar Banka yönetiminin sorumluluğundadır. Bağımsız denetimi yapan kuruluş olarak üzerimize düşen sorumluluk, denetlenen mali tablolar üzerinde görüş bildirmektir.

            Denetim, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca yürürlüğe konulan hesap ve kayıt düzeni ile muhasebe ve bağımsız denetim ilkelerine ilişkin düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu düzenlemeler, bağımsız denetimin, mali tablolarda önemli bir hatanın olup olmadığı konusunda makul güvence sağlamak üzere planlanmasını ve yürütülmesini gerektirmektedir. Denetim, mali tablolarda yer alan tutar ve açıklamalara ilişkin bilgi ve verilerin test edilerek incelenmesinin ve doğrulanmasının yanı sıra, uygulanan muhasebe standartlarının ve yönetim tarafından yapılan önemli muhasebe tahminlerinin ve mali tabloların bir bütün olarak sunumunun ve denetlenenin iç kontrol ve risk yönetim sistemlerine ilişkin değerlendirilmesini içermektedir. Gerçekleştirilen denetimin, görüşümüzün oluşturulmasına makul ve yeterli bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.

            ........... no.lu dipnotta da belirtildiği gibi................................................. ...................................................................................................................................................................................................................................................................................

Görüşümüze göre, yukarıda (...ncı paragrafta) açıklanan husus(lar)ın etkileri nedeniyle ilişikteki finansal tablolar, ......................... A.Ş.’nin ...../...../..... tarihi itibarıyla mali durumunu ve aynı tarihte sona eren yıla ait faaliyet sonuçlarını ve nakit akımlarını 5411 sayili Bankacılık Kanununun 37 ve 38 inci maddeleri gereğince yürürlükte bulunan düzenlemelerde belirlenen muhasebe ilke ve standartlarına uygun olarak ve doğru bir biçimde yansıtmamaktadır.

BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU

Görüş Bildirmekten Kaçınma

            ........................................ A.Ş. Yönetim Kuruluna:    

            ............................. A.Ş.’ nin (ve konsolidasyona tabi ortaklıklarının)  ...../...../..... tarihi itibarıyla hazırlanan (konsolide) bilançosu ile aynı tarihte sona eren döneme ait (konsolide) gelir tablosu, nakit akım tablosu ve özkaynak değişim tablosunu denetlemek üzere görevlendirilmiş bulunuyoruz. Rapor konusu finansal tablolar banka yönetiminin sorumluluğundadır. Bağımsız denetimi yapan kuruluş olarak üzerimize düşen sorumluluk, denetlenen mali tablolar üzerinde görüş bildirmektir.

            Denetim, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca yürürlüğe konulan hesap ve kayıt düzeni ile muhasebe ve bağımsız denetim ilkelerine ilişkin düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu düzenlemeler, bağımsız denetimin, mali tablolarda önemli bir hatanın olup olmadığı konusunda makul güvence sağlamak üzere planlanmasını ve yürütülmesini gerektirmektedir. Bağımsız denetimin, finansal tablolarda yer alan tutar ve açıklamalara ilişkin bilgi ve verilerin test edilerek incelenmesinin ve doğrulanmasının yanı sıra, uygulanan muhasebe standartlarının ve yönetim tarafından yapılan önemli muhasebe tahminlerinin ve finansal tabloların bir bütün olarak sunumunun ve denetlenenin iç kontrol ve risk yönetim sistemlerine ilişkin değerlendirilmesini içermesi gereklidir.

Ancak, gerçekleştirdiğimiz çalışmalar sonucunda, kaynağı ve niteliği belirlenemeyen ............................................... hususları tespit edilmiştir.

Yukarıda (...ncı paragrafta) açıklanan husus(lar)ın .......................... üzerindeki ..................................... önemli etkileri nedeniyle ilişikteki finansal tablolar hakkında bir görüş bildirilememektedir.

SINIRLI BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU

            ........................................ A.Ş. Yönetim Kuruluna:                                                

            ............................... A.Ş.’ nin (ve konsolidasyona tabi ortaklıklarının)  ...../...../..... tarihi itibarıyla hazırlanan (konsolide) bilançosu ile aynı tarihte sona eren döneme ait (konsolide) gelir tablosu, nakit akım tablosu ve özkaynak değişim tablosunu sınırlı denetime tabi tutmuş bulunuyoruz. Rapor konusu mali tablolar Banka yönetiminin sorumluluğundadır. Bağımsız denetimi yapan kuruluş olarak üzerimize düşen sorumluluk, gerçekleştirilen sınırlı denetime dayanarak bu finansal  tablolar üzerine rapor sunmaktır.

            Sınırlı denetim, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca yürürlüğe konulan hesap ve kayıt düzeni ile muhasebe ve bağımsız denetim ilkelerine ilişkin düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu düzenlemeler, sınırlı denetimin finansal tablolarda önemli bir yanlışlığın bulunup bulunmadığına dair sınırlı bir güvence verecek şekilde planlanmasını ve yapılmasını öngörür. Sınırlı denetim, temel olarak finansal tabloların analitik yöntemler uygulanarak incelenmesi, doğruluğunun sorgulanması ve denetlenenin yönetimi ile görüşmeler yapılarak bilgi toplanması ile sınırlı olduğundan, tam kapsamlı denetime kıyasla daha az güvence sağlar. Tam kapsamlı bir denetim çalışması yürütülmemesi nedeniyle bir denetim görüşü bildirilmemektedir.

Gerçekleştirmiş olduğumuz sınırlı denetim sonucunda, ilişikteki finansal tabloların, ........................................... A.Ş.’nin ...../...../..... tarihi itibarıyla mali durumunu ve aynı tarihte sona eren döneme ait faaliyet sonuçlarını ve nakit akımlarını 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 37 ve 38 inci maddeleri gereğince yürürlükte bulunan düzenlemelerde belirlenen muhasebe ilke ve standartlarına uygun olarak doğru bir biçimde yansıtmadığına dair önemli herhangi bir hususa rastlanmamıştır.

ŞARTLI SINIRLI DENETİM RAPORU 

(Finansal Tablolarda Düzeltme Gerektiren Husus Bulunması Durumunda)

            ........................................ A.Ş. Yönetim Kuruluna:

            ............................... A.Ş.’ nin (ve konsolidasyona tabi ortaklıklarının)  ...../...../..... tarihi itibarıyla hazırlanan (konsolide) bilançosu ile aynı tarihte sona eren döneme ait (konsolide) gelir tablosu, nakit akım tablosu ve özkaynak değişim tablosunu sınırlı denetime tabi tutmuş bulunuyoruz. Rapor konusu finansal tablolar Banka yönetiminin sorumluluğundadır. Bağımsız denetimi yapan kuruluş olarak üzerimize düşen sorumluluk, gerçekleştirilen sınırlı denetime dayanarak bu mali tablolar üzerine rapor sunmaktır.

            Sınırlı denetim, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca yürürlüğe konulan hesap ve kayıt düzeni ile muhasebe ve bağımsız denetim ilkelerine ilişkin düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu düzenlemeler, sınırlı denetimin finansal tablolarda önemli bir yanlışlığın bulunup bulunmadığına dair sınırlı bir güvence verecek şekilde planlanmasını ve yapılmasını öngörür. Sınırlı denetim, temel olarak finansal tabloların analitik yöntemler uygulanarak incelenmesi, doğruluğunun sorgulanması ve denetlenenin yönetimi ile görüşmeler yapılarak bilgi toplanması ile sınırlı olduğundan, tam kapsamlı denetime kıyasla daha az güvence sağlar. Tam kapsamlı bir denetim çalışması yürütülmemesi nedeniyle bir denetim görüşü bildirilmemektedir.

(Tespit edilen hatalar ve bunların muhtemel etkileri yazılacaktır) (Örnek:Banka’nın faiz gider reeskontları olması gereken tutardan …………..TL az hesaplanmıştır....)

Gerçekleştirmiş olduğumuz sınırlı denetim sonucunda, yukarıda (...ncı paragrafta) açıklanan husus(lar)ın mali tablolar üzerindeki etkileri haricinde, ilişikteki finansal tabloların, ........................................... A.Ş.’nin ...../...../..... tarihi itibarıyla mali durumunu ve aynı tarihte sona eren döneme ait faaliyet sonuçlarını ve nakit akımlarını 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 37 ve 38 inci maddeleri gereğince yürürlükte bulunan düzenlemelerde belirlenen muhasebe ilke ve standartlarına uygun olarak doğru bir biçimde yansıtmadığına dair önemli herhangi bir hususa rastlanmamıştır.

OLUMSUZ SINIRLI DENETİM RAPORU        

            ........................................ A.Ş. Yönetim Kuruluna:

            ............................... A.Ş.’ nin (ve konsolidasyona tabi ortaklıklarının)  ...../...../..... tarihi itibarıyla hazırlanan (konsolide) bilançosu ile aynı tarihte sona eren döneme ait (konsolide) gelir tablosu, nakit akım tablosu ve özkaynak değişim tablosunu sınırlı denetime tabi tutmuş bulunuyoruz. Rapor konusu finansal tablolar Banka yönetiminin sorumluluğundadır. Bağımsız denetimi yapan kuruluş olarak üzerimize düşen sorumluluk, gerçekleştirilen sınırlı denetime dayanarak bu finansal tablolar üzerine rapor sunmaktır.

            Sınırlı denetim, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca yürürlüğe konulan hesap ve kayıt düzeni ile muhasebe ve bağımsız denetim ilkelerine ilişkin düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu düzenlemeler, sınırlı denetimin finansal tablolarda önemli bir yanlışlığın bulunup bulunmadığına dair sınırlı bir güvence verecek şekilde planlanmasını ve yapılmasını öngörür. Sınırlı denetim, temel olarak finansal tabloların analitik yöntemler uygulanarak incelenmesi, doğruluğunun sorgulanması ve banka yönetimi ile görüşmeler yapılarak bilgi toplanması ile sınırlı olduğundan, tam kapsamlı denetime kıyasla daha az güvence sağlar. Tam kapsamlı bir denetim çalışması yürütülmemesi nedeniyle bir denetim görüşü bildirilmemektedir.

........... no.lu dipnotta da belirtildiği gibi................................................. ...................................................................................................................................................................................................................................................................................

Görüşümüze göre, yukarıda (...ncı paragrafta) açıklanan husus(lar)ın etkileri nedeniyle ilişikteki finansal tablolar, ......................... A.Ş.’nin ...../...../..... tarihi itibarıyla mali durumunu ve aynı tarihte sona eren yıla ait faaliyet sonuçlarını ve nakit akımlarını 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 37 ve 38 inci maddesi gereğince yürürlükte bulunan düzenlemelerde belirlenen muhasebe ilke ve standartlarına uygun olarak ve doğru bir biçimde yansıtmamaktadır.

SINIRLI BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU       

(Denetim Kapsamında Çok Önemli Nitelikte Sınırlaması Bulunması Durumunda)

            ........................................ A.Ş. Yönetim Kuruluna:

            ............................... A.Ş.’ nin (ve konsolidasyona tabi ortaklıklarının)  ...../...../..... tarihi itibarıyla hazırlanan (konsolide) bilançosu ile aynı tarihte sona eren döneme ait (konsolide) gelir tablosu, nakit akım tablosu ve özkaynak değişim tablosunu sınırlı denetime tabi tutmuş bulunuyoruz. Rapor konusu finansal tablolar Banka yönetiminin sorumluluğundadır. Bağımsız denetimi yapan kuruluş olarak üzerimize düşen sorumluluk, gerçekleştirilen sınırlı denetime dayanarak bu mali tablolar üzerine rapor sunmaktır.

            Sınırlı denetim, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca yürürlüğe konulan hesap ve kayıt düzeni ile muhasebe ve bağımsız denetim ilkelerine ilişkin düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu düzenlemeler, sınırlı denetimin finansal tablolarda önemli bir yanlışlığın bulunup bulunmadığına dair sınırlı bir güvence verecek şekilde planlanmasını ve yapılmasını öngörür. Sınırlı denetim, temel olarak finansal tabloların analitik yöntemler uygulanarak incelenmesi, doğruluğunun sorgulanması ve banka yönetimi ile görüşmeler yapılarak bilgi toplanması ile sınırlı olduğundan, tam kapsamlı denetime kıyasla daha az güvence sağlar. Tam kapsamlı bir denetim çalışması yürütülmemesi nedeniyle bir denetim görüşü bildirilmemektedir.

Ancak, gerçekleştirdiğimiz çalışmalarda güvence sağlayamayacağımız kadar önemli ve kapsamlı nitelikte …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….kapsam sınırlaması ile karşılaşılmıştır.

Yukarıda (...ncı paragrafta) açıklanan husus(lar)ın .......................... üzerindeki ..................................... önemli etkileri nedeniyle ilişikteki finansal tablolar hakkında bir görüş bildirilememektedir.